Suudi Arabistan, Türkiye ve Pakistan, Yemen'deki Husi saldırılarına karşı ortak savunma paktını harekete geçirdi. Mekke Savunma Paktı olarak bilinen anlaşma, üç ülkenin askeri işbirliğini güçlendirerek bölgesel güvenlik mimarisinde yeni bir dönemi başlatıyor. Paktın devreye alınması, Kızıldeniz ve Aden Körfezi'ndeki gerilimin tırmanmasıyla aynı döneme denk geldi.
Paktın Arka Planı ve Kapsamı
Mekke Savunma Paktı, ilk olarak 2023 yılında Suudi Arabistan'ın ev sahipliğinde yapılan görüşmelerde gündeme gelmişti. Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında imzalanan anlaşma, tarafların birbirlerine yönelik saldırılara karşı ortak hareket etmesini öngörüyor. Pakt çerçevesinde, askeri eğitim, istihbarat paylaşımı ve savunma sanayii işbirliği gibi alanlarda somut adımlar atılması planlanıyor.
Son haftalarda Yemen'deki Husi milislerinin Suudi Arabistan topraklarına yönelik füze ve insansız hava aracı saldırılarını artırması, paktın aktif hale getirilmesinde belirleyici oldu. Husiler, son dönemde Kızıldeniz'deki ticari gemilere yönelik saldırılarını da yoğunlaştırdı. Bu durum, bölgedeki deniz ticareti güvenliğini tehdit ederken, küresel enerji arz zincirinde de endişelere yol açtı.
Türkiye'nin paktaki rolü, askeri danışmanlık ve savunma sanayii desteğiyle sınırlı görünüyor. Ancak Ankara'nın bölgedeki nüfuzunu artırmak için bu platformu kullanması bekleniyor. Pakistan ise özellikle füze teknolojisi ve insansız hava aracı savunma sistemleri konusundaki uzmanlığıyla paktın operasyonel kapasitesine katkı sağlayacak.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Mekke Savunma Paktı, Orta Doğu'da yeni bir güvenlik ekseni oluşturma potansiyeli taşıyor. ABD'nin bölgeden kısmi olarak çekilmesi ve İran'ın artan etkisi, bölge ülkelerini yeni ittifak arayışlarına itti. Suudi Arabistan, Türkiye ve Pakistan'ın oluşturduğu bu üçlü yapı, Sünni bloğun güçlenmesi olarak yorumlanıyor.
Paktın devreye girmesi, İran destekli Husiler üzerinden vekalet savaşlarını derinleştirebilir. Tahran, bu ittifakı kendisine yönelik bir tehdit olarak algılayabilir ve bölgedeki müttefikleri üzerinden karşı hamleler yapabilir. Bu durum, Yemen iç savaşını daha da karmaşık bir hale getirebilir.
Küresel ölçekte ise pakt, Kızıldeniz'deki deniz güvenliği için yeni bir denge unsuru olabilir. Ancak Batılı ülkelerin, özellikle ABD'nin, bu oluşuma mesafeli yaklaşması dikkat çekiyor. Washington, İran ile yürüttüğü dolaylı müzakereleri sekteye uğratmamak için paktı temkinli karşılıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye için Mekke Savunma Paktı, hem fırsat hem de risk barındırıyor. Ankara, bölgesel güvenlik mimarisinde daha aktif rol alarak Orta Doğu'daki etkisini pekiştirebilir. Savunma sanayii ihracatı ve askeri işbirliği, Türk ekonomisine katkı sağlayabilir. Ancak paktın Husilere yönelik operasyonel boyutu, Türkiye'yi Yemen savaşının aktörlerinden biri haline getirebilir. Bu durum, İran ile ilişkilerde yeni gerilimlere yol açabilir. Ayrıca, ABD'nin mesafeli tutumu, NATO içinde koordinasyon sorunları yaratabilir. Türkiye'nin denge politikası, paktın sınırlarını ve taahhütlerini dikkatle yönetmesini gerektiriyor.
