Emekli ABD Deniz Kuvvetleri Kaptanı ve Arizona Senatörü Mark Kelly, ABD Başkanı Donald Trump'ın Güney Kore ile yapılan ortak askeri tatbikatları azaltma kararını sert bir dille eleştirdi. Kelly, bu kararı 'kısa görüşlü ve bir hata' olarak nitelendirirken, Kore Yarımadası'ndaki güvenlik durumunun hâlâ son derece hassas olduğunu vurguladı. Cumhuriyetçi başkanın bu hamlesi, Kuzey Kore'nin nükleer ve balistik füze programlarını sürdürdüğü bir döneme denk geliyor.
Gelişmenin Arka Planı
ABD Başkanı Donald Trump, göreve geldiğinden bu yana müttefiklerle yapılan askeri tatbikatların maliyetini ve kapsamını azaltma yönünde adımlar atıyor. Özellikle Güney Kore ile yapılan geniş çaplı tatbikatlar, Trump'ın eleştirdiği konuların başında geliyor. Trump, bu tatbikatları 'provokatif' olarak nitelendirirken, Kuzey Kore lideri Kim Jong-un ile yaptığı görüşmelerin ardından tatbikatların askıya alındığını duyurmuştu.
Mark Kelly, 7 Temmuz 2025 tarihinde sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı açıklamada, "Kuzey Kore ve Güney Kore teknik olarak hâlâ savaş halinde. Kore Savaşı, 1953'te imzalanan ateşkesle sona erdi, ancak resmi bir barış anlaşması imzalanmadı. Bu durumda caydırıcılık kapasitemizi zayıflatmak akıl kârı değil" ifadelerini kullandı. Kelly, ABD askeri varlığının ve tatbikatların, bölgedeki istikrarın korunması için kritik öneme sahip olduğunu belirtti.
Senatör Kelly, aynı zamanda ABD'nin Güney Kore ile olan ittifakının güçlendirilmesi gerektiğini savunarak, "Güney Kore ile yapılan ortak tatbikatlar, sadece askeri hazırlığı artırmakla kalmıyor, aynı zamanda müttefiklerimize verdiğimiz güvencenin de sembolü. Bu tatbikatların azaltılması, bölge ülkeleri arasında ABD'nin taahhütlerinden vazgeçtiği algısını güçlendirebilir" dedi.
Bölgesel ve Küresel Boyut
ABD'nin Güney Kore'deki askeri varlığı, yaklaşık 28.500 askeri personeli kapsıyor ve bu güç, Kore Yarımadası'ndaki caydırıcılığın temel taşlarından biri olarak görülüyor. Yıllık yapılan Ulchi Freedom Guardian ve Key Resolve tatbikatları, hem kara hem de deniz ve hava operasyonlarını içeriyor. Bu tatbikatların azaltılması veya tamamen kaldırılması, yalnızca Kuzey Kore'nin değil, aynı zamanda Çin'in de bölgedeki askeri dengesini etkileyebilir.
Uzmanlar, ABD'nin bu adımının, Kuzey Kore'nin nükleer müzakerelerde elini güçlendirebileceğini belirtiyor. Kuzey Kore, uzun süredir ABD-Güney Kore tatbikatlarını, işgal hazırlığı olarak gördüğünü ve bu nedenle nükleer programından vazgeçmeyeceğini açıklıyor. Trump yönetimi ise tatbikatların azaltılmasının, diplomasiye alan açacağını savunuyor.
Ancak Kelly, bu görüşe katılmıyor. "Kuzey Kore, yaptırımlar ve askeri baskı altında masaya oturdu. Biz baskıyı azaltırsak, Kuzey Kore'nin elini güçlendiririz. Bu, müzakerelerde zayıf bir pozisyon almak demektir" dedi. Kelly ayrıca, ABD'nin Asya-Pasifik bölgesindeki diğer müttefikleri olan Japonya ve Tayvan üzerinde de olumsuz etkiler oluşabileceğine dikkat çekti.
Trump'ın kararı, ABD Kongresi'nde de tartışmalara yol açtı. Bazı Cumhuriyetçi senatörler, askeri harcamaların azaltılması gerektiğini savunurken, Demokratlar bu tür kararların ulusal güvenliği tehlikeye attığını ifade ediyor. Özellikle Kuzey Kore'nin son dönemde yaptığı balistik füze denemeleri, tansiyonun hâlâ yüksek olduğunu gösteriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin güvenlik politikaları açısından dolaylı da olsa önem taşıyor. Türkiye, NATO üyesi olarak ittifak dayanışmasının ve caydırıcılık kapasitesinin güçlü tutulmasını savunuyor. ABD'nin Kore Yarımadası'ndaki tatbikatları azaltma kararı, NATO'nun Doğu Kanadı'ndaki güçlendirme faaliyetlerine yönelik benzer tartışmaları akla getiriyor. Türkiye, Suriye ve Doğu Akdeniz'deki güvenlik tehditleri nedeniyle askeri hazırlığını artırırken, ABD'nin müttefiklerine olan bağlılığındaki zayıflama algısı, Türk yetkililerin de dikkatle izlediği bir konu. Ayrıca, Türkiye'nin savunma sanayiindeki yerli üretim hamleleri, bu tür belirsizliklere karşı alternatif oluşturabilecek nitelikte. Ancak ABD'nin bu kararı, küresel askeri dengelerdeki değişimin bir göstergesi olarak, Türkiye'nin de kendi ittifak ilişkilerini gözden geçirmesine neden olabilir.
