Manş Tüneli'nin işletmecisi Getlink, Avrupa Birliği'nin planladığı yeni biyometrik sınır kontrol sisteminde yaşanan yazılım sorunlarının, Kasım 2025'te devreye alınması planlanan uygulamada ciddi gecikmelere ve aksamalara yol açabileceği uyarısında bulundu. Şirket, özellikle Fransa ile İngiltere arasındaki yolcu ve yük trafiğinde uzun kuyruklar oluşabileceğini belirtti.
AB'nin Giriş-Çıkış Sistemi ve yaşanan yazılım sorunları
Avrupa Birliği, Schengen bölgesine giriş ve çıkış yapan üçüncü ülke vatandaşlarının parmak izi ve yüz tanıma gibi biyometrik verilerini kaydedecek Giriş-Çıkış Sistemi'ni (EES - Entry/Exit System) hayata geçirmeye hazırlanıyor. Sistemin ilk olarak 2022'de devreye alınması planlanmış, ancak teknik aksaklıklar ve üye ülkelerin hazırlıksızlığı nedeniyle ertelenmişti. Şimdi Kasım 2025 hedef tarihi olarak belirlenmiş durumda.
Getlink yetkilileri, sistemin test aşamasında karşılaşılan yazılım uyumsuzluklarının, özellikle yoğun saatlerde Manş Tüneli'nden geçen araç ve yolcuların kimlik kontrollerini önemli ölçüde yavaşlatabileceğini ifade ediyor. Şirket, Fransa tarafındaki sınır noktalarında yeni donanımlar kurulmasına rağmen, merkezi veri tabanına entegrasyon sorunlarının çözülemediğini aktardı.
Seyahat ve ticaret üzerindeki olası etkiler
Manş Tüneli, yılda yaklaşık 20 milyon yolcu ve 2,7 milyon kamyona hizmet veriyor. Biyometrik kontrollerin elle yapılan mevcut pasaport kontrollerinden daha uzun sürmesi bekleniyor. Getlink, her bir yolcu için ortalama 30-40 saniye sürecek olan biyometrik tarama işleminin, yoğun saatlerde kilometrelerce kuyruğa neden olabileceğini hesaplıyor. Bu durum, özellikle süpermarket tedarik zincirleri ve e-ticaret firmaları için büyük sıkıntı yaratacak. İngiltere ile AB arasındaki ticaretin yaklaşık %26'sı Manş Tüneli üzerinden yapılıyor.
Fransa ve İngiltere hükümetleri, sisteme geçiş sürecini sorunsuz yönetmek için ortak çalışma grupları oluşturdu. Ancak yazılım sorunlarının çözülmemesi halinde, iki ülke arasındaki seyahat ve ticarette karmaşa yaşanabileceği belirtiliyor. AB Komisyonu ise sistemin güvenli ve etkili bir şekilde çalışacağını savunuyor, ancak ek test ve uyumlaştırma çalışmalarının sürebileceğini kabul ediyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, AB ile vize serbestisi ve Schengen bölgesine giriş hedefleri doğrultusunda biyometrik veri paylaşımı konusunda işbirliğini sürdürürken, Manş Tüneli'ndeki aksaklıklar, sistemin tüm sınırlarda uygulanması halinde Türk vatandaşlarını da etkileyebilir. AB'nin üçüncü ülke vatandaşları için planladığı bu sistem, Türk iş insanları ve öğrencilerin seyahatlerini geciktirebilir. Ayrıca, İngiltere ile AB arasındaki ticari aksamalar, Türkiye'nin Avrupa pazarına ihracat yapan firmaları için tedarik zinciri sorunları yaratabilir. Türkiye'nin, özellikle İngiltere'ye ihracat yapan sektörlerinin alternatif lojistik rotalar geliştirmesi gerekebilir.
