New York'un Manhattan semtinde, Midtown bölgesinde bulunan 37 katlı bir gökdelen, taşıyıcı kolonlarında eğilme, cephede çatlaklar ve kat döşemelerinde sarkma tespit edilmesi üzerine boşaltıldı. Olayın ardından bölge sakinleri ve yetkililer arasında panik yaşanırken, New York İlçe Savcılığı binayla ilgili ön ceza soruşturması başlattı. Soruşturma kapsamında binanın yapımında kullanılan malzemeler, müteahhit firma ve ruhsat sürecinin incelendiği belirtildi.
Binanın yapısal sorunları ve tahliye süreci
Yetkililer, binanın 15. ve 20. katları arasında yoğunlaşan yapısal hasarın, kolonların taşıma kapasitesini aştığını ve anlık bir çökme riski oluşturduğunu açıkladı. New York İtfaiyesi (FDNY) ekipleri, 350 kişilik binayı 20 dakika içinde tahliye etti. Çevredeki üç cadde araç ve yaya trafiğine kapatılırken, bitişik binalarda oturanlar da ihtiyaten boşaltıldı. Belediye Başkanı Eric Adams, yaptığı açıklamada, "New Yorkluların güvenliği her şeyden önce gelir. Binanın güvenli olmadığına dair en ufak bir işarette derhal müdahale ettik" dedi.
Bina yönetimi, 2019 yılında tamamlanan yapının periyodik bakımlarının düzenli yapıldığını, ancak son kontrollerde ortaya çıkan deformasyonun beklenmedik olduğunu savundu. Uzmanlar, binanın zemin katındaki bir tadilat sırasında taşıyıcı kolonlara zarar verilmiş olabileceğini öne sürüyor. New York Yapı Denetim Dairesi (DOB), binaya ait tüm planları ve tadilat izinlerini incelemeye aldı.
New York'ta gökdelen güvenliği tartışmaları
Bu olay, New York'ta gökdelenlerin yapısal güvenliği konusunu yeniden gündeme taşıdı. Kentteki birçok yüksek binanın, özellikle 2000'li yılların başında inşa edilenlerin, deprem ve rüzgar yüklerine karşı dayanıklılığı sorgulanıyor. Syracuse Üniversitesi'nden inşaat mühendisliği profesörü Samuel Torres, "Manhattan'daki birçok gökdelen, tasarım ömrünün yarısına ulaşmış durumda. Kolon eğilmeleri genellikle aşırı yüklenme veya temel oturmasından kaynaklanır. Bu tür bir hasar, binanın tamamen boşaltılmasını gerektirecek kadar ciddi" dedi.
New York Emlak Kurulu (REBNY), kentteki ticari binaların yüzde 40'ının 50 yaşın üzerinde olduğunu belirterek, yapısal denetimlerin sıklaştırılması çağrısında bulundu. Belediye, bu yıl içinde tüm gökdelenlerin periyodik denetimini zorunlu kılan bir yönetmelik taslağı hazırlamayı planlıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Manhattan'daki bu olay, Türkiye'de özellikle deprem bölgelerindeki yüksek binaların güvenliği açısından önemli bir uyarı niteliği taşıyor. Türkiye'de son yıllarda artan gökdelen inşaatları, yapı denetim süreçlerinin etkinliği konusunda tartışmaları beraberinde getiriyor. New York'ta başlatılan ceza soruşturması, olası bir ihmalkarlık durumunda müteahhitlerin hukuki sorumluluğunun uluslararası boyutunu gösteriyor. Türkiye'deki yapı denetim firmaları ve belediyeler, bu tür olayların ardından mevcut bina stokunu yeniden değerlendirmeli ve benzer risklere karşı önleyici tedbirleri artırmalıdır. Ayrıca, New York'taki soruşturmanın sonuçları, Türk inşaat sektöründe de referans alınabilecek yargısal emsaller oluşturabilir.
