New York Belediye Başkanı Zohran Mamdani, Salı günü yaptığı açıklamada, New York şehrinin İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'yu tutuklama yetkisine sahip olmadığını kabul etti. Mamdani, Uluslararası Ceza Mahkemesi (ICC) tarafından Netanyahu için çıkarılan tutuklama kararını uygulama konusunda federal yetkilileri harekete geçmeye çağırdı. Mamdani, daha önce tutuklama kararının uygulanabilirliğini değerlendirdiğini söylemişti, ancak şimdi bu konuda şehrin yasal sınırlarını netleştirdi.
Gelişmenin Arka Planı
ICC, geçtiğimiz haftalarda Netanyahu hakkında Gazze'deki savaş sırasında işlenen savaş suçları ve insanlığa karşı suçlar iddialarıyla ilgili bir tutuklama kararı çıkarmıştı. Karar, İsrail'in Gazze'ye yönelik askeri operasyonları sırasında sivil kayıpların artması ve insani yardımların engellenmesi gibi gerekçelere dayanıyor. Mamdani, ilk başta New York'un bu kararı uygulama kapasitesini araştırdığını belirtmişti, ancak yapılan hukuki inceleme sonucunda şehrin bu yetkiye sahip olmadığı anlaşıldı.
New York Belediye Başkanı, federal hükümeti ICC kararını tanımaya ve gereğini yapmaya çağırarak, "Uluslararası hukukun üstünlüğüne saygı duymalıyız. Ancak şehir olarak bu konuda doğrudan bir yetkimiz yok. Federal yetkililerin harekete geçmesi gerekiyor" ifadelerini kullandı. Mamdani, kendisinin de Uganda asıllı bir göçmen olarak, uluslararası adalet konusunda hassas olduğunu vurguladı.
Bölgesel ve Küresel Boyut
ICC'nin Netanyahu hakkındaki tutuklama kararı, uluslararası toplumda geniş yankı uyandırdı. İsrail, kararı "siyasi bir hedef" olarak nitelendirirken, ABD ise ICC'ye karşı geleneksel olarak mesafeli bir tutum sergiliyor. ABD, ICC'nin kurucu anlaşması olan Roma Statüsü'nü imzalamamıştır ve daha önce de benzer durumlarda ICC'nin kararlarını tanımadığını açıklamıştır.
New York gibi küresel bir metropolde bu tür bir tutuklama kararının uygulanması, uluslararası hukuk açısından önemli bir emsal teşkil edebilirdi. Ancak Mamdani'nin açıklaması, yerel yönetimlerin uluslararası hukuk kararlarını uygulama konusunda sınırlı yetkilere sahip olduğunu bir kez daha gösterdi. Uzmanlar, ICC kararlarının etkili olabilmesi için devletlerin iş birliği yapması gerektiğini vurguluyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin Filistin meselesine verdiği destek bağlamında önem taşımaktadır. Türkiye, ICC'nin Netanyahu hakkındaki tutuklama kararını memnuniyetle karşılamış ve uluslararası adaletin sağlanması yönünde bir adım olarak değerlendirmişti. Mamdani'nin açıklaması, ICC kararlarının uygulanmasında karşılaşılan zorlukları göstermektedir. Türkiye, bağımsız bir Filistin devleti ve Kudüs'ün statüsü konusundaki tutumunu sürdürürken, bu tür gelişmeleri yakından takip etmektedir. Ayrıca, Türkiye'nin ICC'ye taraf olması ve uluslararası hukuka verdiği önem, benzer durumlarda tutarlı bir politika izlemesine katkı sağlamaktadır.
