Savaş suçları ve soykırım konusunda dünyanın önde gelen akademisyenlerinden Prof. Mahmood Mamdani, New York'ta düzenlediği basın toplantısında İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'yu "savaş suçlusu" olarak nitelendirdi ve kendisinin New York'ta hoş karşılanmadığını belirtti. Mamdani, New York Belediyesi'nin Netanyahu'yu tutuklama yetkisi olmadığını ancak ABD federal hükümetinin bu konuda adım atması gerektiğini vurguladı.
Gelişmenin Arka Planı
Uganda asıllı Kolombiya Üniversitesi öğretim üyesi Prof. Mahmood Mamdani, özellikle Ruanda soykırımı ve sömürgecilik sonrası şiddet üzerine yaptığı çalışmalarla tanınıyor. Mamdani, New York'ta düzenlediği basın toplantısında Netanyahu'nun Gazze'deki eylemlerine atıfta bulunarak, "Netanyahu, uluslararası hukuka göre savaş suçu işlemiştir. New York halkı olarak onu şehrimizde istemiyoruz. Belediye başkanının yetkileri sınırlı olsa da, federal hükümet bu konuda harekete geçmelidir" dedi.
Mamdani, Uluslararası Ceza Mahkemesi'nin (UCM) Netanyahu hakkında soruşturma başlatması çağrısında bulundu ve ABD'nin UCM'ye üye olmamasına rağmen, uluslararası toplumun baskı yapması gerektiğini savundu. "Savaş suçları evrensel bir meseledir. ABD, kendi çıkarları için uluslararası hukuku görmezden gelemez" ifadelerini kullandı.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Netanyahu'nun ABD ziyareti, Gazze'deki çatışmaların devam ettiği bir dönemde gerçekleşiyor. İsrail'in Gazze'ye yönelik saldırıları sonucu binlerce Filistinli hayatını kaybetti. Mamdani'nin sözleri, özellikle Amerikan üniversitelerinde ve sol çevrelerde Netanyahu karşıtı protestoların arttığı bir döneme denk geldi. New York'ta geçen hafta düzenlenen gösterilere on binlerce kişi katılmıştı.
Mamdani, ABD yönetiminin Netanyahu'ya verdiği desteği eleştirerek, "ABD, İsrail'in en büyük silah tedarikçisi ve diplomatik destekçisi konumunda. Bu, uluslararası hukukun ihlaline ortak olmaktır" dedi. Ayrıca, bazı Avrupa ülkelerinin İsrail'e yönelik eleştirilerinin arttığını, ancak somut adımların yetersiz kaldığını belirtti.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Filistin davasına verdiği güçlü destek ve İsrail'e yönelik sert eleştirileriyle biliniyor. Cumhurbaşkanı Erdoğan, Netanyahu'yu defalarca "savaş suçlusu" olarak nitelendirdi. Mamdani gibi uluslararası akademisyenlerin benzer ifadeler kullanması, Türkiye'nin pozisyonunu uluslararası alanda meşrulaştırabilir. Ancak Mamdani'nin çağrısı, ABD federal hükümetine yönelik olduğu için Türkiye'nin doğrudan etkilemesi mümkün değil. Yine de, bu tür yüksek profilli destekler, Türkiye'nin Filistin yanlısı politikalarının uluslararası kamuoyunda daha geniş kabul görmesine katkı sağlayabilir.
