New York Belediye Başkanı Zohran Mamdani (Demokrat), partisinin 2024 başkanlık seçimlerinde yaşadığı ağır yenilginin ardından toparlanma sürecinde, çalışan Amerikalıların karşı karşıya olduğu temel ekonomik sorunları gözden kaçırdığını söyledi. Cumartesi günü yaptığı açıklamada Mamdani, “Parti, bir bütün olarak, çalışan insanlara odaklanmayı kaybetti” ifadelerini kullandı. Demokratların, işçi sınıfının yaşadığı enflasyon, düşük ücretler ve sosyal güvenlik eksikliği gibi acil sorunlara geri dönmesi gerektiğini belirten Mamdani, partinin yeniden yapılanmasının ancak bu temel meseleler üzerinden gerçekleşebileceğini vurguladı.
Yenilgi sonrası iç hesaplaşma
Demokrat Parti, Kasım 2024'te Cumhuriyetçi aday Donald Trump karşısında yaşadığı beklenmedik yenilginin ardından derin bir kimlik arayışına girdi. Seçim sonuçları, özellikle orta batı eyaletlerindeki mavi yakalı işçilerin ve kırsal bölgelerdeki seçmenlerin büyük ölçüde Trump'a yöneldiğini ortaya koydu. Bu kayma, Demokratların geleneksel tabanı olan emekçi kesimin partiden uzaklaştığı yönünde ciddi endişelere yol açtı.
Mamdani'nin çıkışı, partinin önde gelen isimlerinden gelen benzer eleştirilerin bir parçası. Partinin ilerici kanadı, seçim kampanyası boyunca çevre ve kimlik politikalarına çok fazla odaklanıldığını, ekonomik adalet ve işçi hakları gibi temel konuların ihmal edildiğini savunuyor. Muhafazakar Demokratlar ise partinin aşırı sola kaydığını ve merkez seçmeni ittiğini iddia ediyor. Mamdani, bu tartışmaların ortasında, “Ekonomik popülizm” olarak adlandırılabilecek bir çizgiyi benimsiyor.
Küresel boyut: Batı’da yükselen işçi sınıfı tepkisi
Mamdani’nin sözleri, sadece ABD’ye özgü bir durum yansıtmıyor. Son yıllarda Avrupa’dan Latin Amerika’ya kadar birçok ülkede geleneksel sol partilerin işçi sınıfıyla bağlarını kopardığı yönünde benzer eleştiriler yükseliyor. Fransa’da Marine Le Pen’in, Almanya’da AfD’nin yükselişi, İngiltere’de Brexit referandumu, tümüyle küreselleşme ve göç karşıtı bir dalga olarak okunmasa da, emekçi kesimlerin ana akım partilere yabancılaştığını gösteriyor.
ABD özelinde, Demokrat Parti’nin yaşadığı bu kopuş, Türkiye gibi gelişmekte olan ülkeler için de dersler barındırıyor. Küresel tedarik zincirlerindeki dönüşüm, artan otomasyon ve yüksek enflasyon ortamında, işçi sınıfının sesine kulak vermeyen siyasi hareketlerin oy kaybına uğraması kaçınılmaz görünüyor. Biden yönetiminin “Yeşil Dönüşüm” ve altyapı yatırımları gibi politikalarının işçi sınıfına yeterince ulaşamaması, Demokratları zora sokan faktörler arasında sayılıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD’de Demokrat Parti’nin yaşadığı bu ivme kaybı, Türkiye’nin dış politikası açısından iki yönlü bir etki doğurabilir. Birincisi, Trump’ın yeniden seçilme ihtimali yükseldikçe, ABD’nin Türkiye’ye yönelik yaptırımları (örneğin CAATSA) artabilir veya mevcut gerginlikler derinleşebilir. İkincisi, Demokrat Parti’nin işçi sınıfına dönme çabası, küresel ticarette korumacılığı artırabilir; bu da Türkiye gibi ihracata dayalı ekonomiler için risk oluşturur. Ayrıca, bu tartışmalar Batı’daki siyasal kutuplaşmanın derinleştiğini göstermekte olup, Türk kamuoyunun benzer süreçleri anlaması için önemli bir referans noktasıdır.
