Mali'de El Kaide'nin yerel kolu olan Cemaat Nusrat el-İslam vel-Müslimin (JNIM), ülkenin geçici Cumhurbaşkanı Assimi Goita ile üst düzey askeri yetkililerin bulunduğu yere ilişkin bilgi verene 2 milyon avro (yaklaşık 2,2 milyon dolar) ödül vaat etti. Terör örgütü, yayımladığı bildiride hükümeti "gayrimeşru bir yapı" olarak nitelendirerek, militanlarına bu kişilerin yakalanması veya öldürülmesi için talimat verdi. JNIM'in bu hamlesi, Mali'nin askeri cunta yönetimine karşı yürütülen istikrarsızlık ve şiddet dalgasının en son örneği olarak kayıtlara geçti.
JNIM'in Hedefi: Cumhurbaşkanı ve Askeri Liderler
JNIM lideri İyad ag Gali'nin imzasını taşıyan açıklamada, Cumhurbaşkanı Goita, Başbakan Choguel Kokalla Maïga, Genelkurmay Başkanı General Oumar Diarra ve diğer üst düzey komutanların isimleri tek tek sıralandı. Örgüt, bu kişilerin yakalanması veya öldürülmesi için 400 milyon CFA frangı (yaklaşık 600 bin avro) ile 1 milyar CFA frangı (yaklaşık 1,5 milyon avro) arasında değişen ödüller belirledi. Ayrıca, Cumhurbaşkanı Goita'nın bizzat kendisi için 1,5 milyar CFA frangı (2 milyon avro) ödül konuldu.
Bu gelişme, Mali'nin Ağustos 2020'deki askeri darbenin ardından istikrarı yeniden tesis etme çabalarını baltalamaya yönelik bir tehdit olarak değerlendiriliyor. Goita, 2021'deki ikinci darbeyle yönetimi tamamen ele geçirmişti. JNIM, uzun yıllardır Mali'nin kuzey ve orta bölgelerinde faaliyet gösteriyor ve 2012'den bu yana ülkeyi sarsan cihatçı isyanın en güçlü aktörlerinden biri olarak biliniyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut: Sahel'de Artan Tehdit
Mali, Afrika'nın Sahel bölgesinde yer alıyor ve bölge, El Kaide ve IŞİD bağlantılı grupların saldırılarına sahne oluyor. JNIM, Batı Afrika'da El Kaide'ye bağlı en büyük örgüt olarak kabul ediliyor. Fransa, 2022'de Mali'den askerlerini çekmiş olsa da, bölgede Rus paralı asker grubu Wagner'in varlığı arttı. Wagner'in Mali hükümetine destek vermesi, uluslararası toplumda endişe yaratıyor. JNIM'in bu hamlesi, Mali'deki güvenlik durumunun ne kadar kırılgan olduğunu ve terör örgütlerinin hükümeti hedef almakta kararlı olduğunu gösteriyor.
Bölgesel olarak, Burkina Faso ve Nijer de benzer cihatçı tehditlerle karşı karşıya. JNIM, sık sık sınır ötesi saldırılar düzenliyor ve komşu ülkelerde de faaliyet gösteriyor. Bu durum, Sahel bölgesinde istikrarsızlığın yayılmasına ve insani krizin derinleşmesine neden oluyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Mali'deki bu gelişme, Türkiye'nin Afrika Boynuzu ve Sahel bölgesindeki artan nüfuzu bağlamında önem taşıyor. Türkiye, Mali ile askeri iş birliği anlaşmaları imzalamış ve savunma sanayii ürünleri tedarik etmiştir. JNIM gibi grupların hedef aldığı yönetimlerin istikrarsızlığı, Türkiye'nin bölgedeki yatırımlarını ve diplomatik ilişkilerini olumsuz etkileyebilir. Ayrıca, terör örgütlerinin güçlenmesi, Türkiye'ye yönelik potansiyel tehditleri de beraberinde getirebilir. Ankara'nın, bölgede güvenlik ve istikrarın sağlanmasına yönelik politikalarını sürdürmesi ve terörle mücadelede uluslararası iş birliğini güçlendirmesi kritik önemdedir.
