Mali ordusu, cumartesi günü yaptığı açıklamada, Gao ve Sévaré gibi kuzey kentlerinin isyancı grupların hedefi haline geldiğini bildirdi. Açıklama, Azavad Kurtuluş Cephesi'nin (FLA) kuzeyde bir kenti ele geçirmek için yeni bir taarruz başlattığını duyurmasının ardından geldi. FLA sözcüsü Mohamed Elmaouloud Ramadane, Facebook üzerinden yaptığı paylaşımda, operasyonun başladığını ve ilerleme kaydedildiğini belirtti. Olaylar, Mali'deki istikrarsızlığın derinleştiğini ve güvenlik güçlerinin zor durumda olduğunu gösteriyor.
Gelişmenin arka planı
Mali, 2012'den bu yana Tuareg isyancıları ve cihatçı grupların saldırılarıyla sarsılıyor. Fransa liderliğindeki müdahale 2013'te bölgeyi bir süreliğine stabilize etse de, son yıllarda gerilim yeniden tırmandı. Gao bölgesi, stratejik önemi nedeniyle sık sık çatışmalara sahne oluyor. Sévaré ise askeri üslerin bulunduğu kritik bir nokta.
FLA, Tuareg ayrılıkçı hareketinin bir parçası olarak 2020'lerin başında ortaya çıktı. Grubun amacı, Azavad olarak adlandırdıkları kuzey bölgelerinde bağımsız bir devlet kurmak. Ancak, son yıllarda cihatçı gruplarla olan ittifaklarda değişiklikler oldu. FLA'nın bu saldırısı, hükümet güçlerinin zayıflığını ve bölgede yeniden bir güç boşluğu oluştuğunu ortaya koyuyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Mali'deki çatışmaların yayılması, Sahel bölgesinde istikrarsızlığı artırıyor. Nijer, Burkina Faso ve Çad gibi komşu ülkeler, benzer saldırılarla karşı karşıya. Fransa'nın 2022'de Mali'den asker çekmesi, güvenlik açığını büyüttü. Birleşmiş Milletler barış gücü MINUSMA da 2023'te çekilmeye başladı. Bu boşluğu doldurmak isteyen Rusya, Wagner grubu aracılığıyla Mali cuntasına destek sağlıyor. Ancak, Wagner'in etkinliği tartışmalı. ABD ve Avrupa Birliği, terörizmin yayılmaması için bölgeye mali yardım sağlıyor; ancak güvenlik durumu kötüleşiyor.
Analistlere göre, Gao ve Sévaré saldırıları, hükümetin kuzeydeki kontrolünü kaybettiğini gösteriyor. Eğer bu durum devam ederse, Mali'de iç savaş yeniden alevlenebilir. Ayrıca, sivillerin kaçışıyla insani kriz derinleşiyor. BM verilerine göre, Mali'de 4 milyondan fazla kişi insani yardıma muhtaç.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Mali'deki çatışmalar, Sahel bölgesinde istikrarsızlığı artırarak Türkiye'nin Afrika politikasını etkileyebilir. Türkiye, Mali'de insani yardım ve kalkınma projeleri yürütüyor; ayrıca askeri işbirliği anlaşmaları bulunuyor. Çatışmaların yayılması, Türk şirketlerinin bölgedeki yatırımlarını ve diplomatik girişimlerini tehlikeye atabilir. Öte yandan, Türkiye'nin Afrika Boynuzu ve Sahraaltı Afrika'daki nüfuzunu artırma çabaları, istikrarsız bir Sahel'de daha karmaşık hale gelebilir. Türkiye, bölgede barışın tesisi için arabuluculuk yapabilir, ancak mevcut koşullar altında güvenlik riski yüksek.
