Malezya'da insan hakları örgütleri, sosyal medyada yayılan ve Arakanlı (Rohingya) mültecilerin ülkeden "çıkarılmasını" talep eden bir dilekçenin yaklaşık yarım milyon imzaya ulaşmasının ardından bu topluluğa yönelik düşmanlığın arttığı uyarısında bulundu. Change.org platformunda geçtiğimiz ay sonlarında başlatılan kampanya, Myanmar'da zulümden kaçarak Malezya'ya sığınan yüz binlerce Arakanlı Müslümanın sınır dışı edilmesini hedefliyor. Dilekçede, mültecilerin ülke kaynaklarını tükettiği ve suç oranlarını artırdığı iddia ediliyor; ancak insan hakları savunucuları bu iddiaların asılsız olduğunu ve Arakanlıları günah keçisi ilan etmeyi amaçladığını belirtiyor. Malezya, on yıllardır Myanmar'daki askeri baskıdan kaçan Arakanlılara ev sahipliği yapıyor ve Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği'ne (UNHCR) kayıtlı yaklaşık 100 bin mülteci bulunuyor. Ancak resmi olmayan tahminler, ülkede 200 binden fazla Arakanlı'nın yaşadığını gösteriyor.
Dilekçe ve Toplumsal Tepkiler
Change.org'da "Malezya Halkı Olarak Arakanlıları Ülkemizden Çıkarmak İçin Dilekçe" başlığıyla yayınlanan kampanya, kısa sürede viral oldu. Dilekçede, Arakanlıların Malezya'da çeşitli suçlar işlediği, ekonomik yük oluşturduğu ve ülkenin egemenliğine tehdit oluşturduğu öne sürülüyor. Kampanyanın başlatıcısı, anonim bir hesap aracılığıyla imza topluyor. Malezya İnsan Hakları Komisyonu (SUHAKAM) ve sivil toplum kuruluşları, dilekçenin nefret söylemini körüklediğini ve Arakanlı toplumuna karşı şiddeti teşvik edebileceğini vurguladı. SUHAKAM yetkilisi Mahmoud Jaafar, "Bu tür kampanyalar, zaten kırılgan bir durumda olan mültecileri daha da savunmasız hale getiriyor. Malezya halkını, mültecilere karşı nefret yerine merhamet göstermeye çağırıyoruz" dedi. Öte yandan, Malezya hükümeti henüz dilekçeye resmi bir yanıt vermedi; ancak içişleri bakanlığı yetkilileri, mültecilerin yasal statüsü konusunda çalışmaların sürdüğünü belirtti.
Arakanlı Mültecilerin Durumu ve Bölgesel Bağlam
Myanmar'da 2017'de ordu tarafından başlatılan etnik temizlik harekatından kaçan yaklaşık 740 bin Arakanlı, Bangladeş'teki kamplara sığındı. Ancak birçoğu, daha iyi yaşam koşulları ve iş imkanları nedeniyle Malezya, Endonezya ve Tayland gibi Güneydoğu Asya ülkelerine geçti. Malezya, BM Mülteci Sözleşmesi'ni imzalamadığı için mültecilere yasal statü tanımıyor; ancak UNHCR ile işbirliği yaparak geçici koruma sağlıyor. Arakanlılar, Malezya'da sağlık ve eğitim hizmetlerine sınırlı erişime sahip ve çoğu kayıt dışı işlerde çalışıyor. Pandemi döneminde artan işsizlik ve ekonomik zorluklar, mülteci karşıtı söylemleri güçlendirdi. Malezya merkezli düşünce kuruluşu Merdeka Center'ın anketine göre, katılımcıların %60'ı mültecilerin ülkeye yük olduğunu düşünüyor. Bu algı, sosyal medyada yayılan yanlış bilgilerle daha da pekişiyor. İnsan hakları örgütleri, hükümeti mülteci politikasını gözden geçirmeye ve nefret söylemiyle mücadele için yasal düzenleme yapmaya çağırıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Arakanlı krizine insani yardım ve diplomatik destek sağlayan öncü ülkelerden biri olarak öne çıkıyor. Malezya'da Arakanlılara yönelik artan düşmanlık, Türkiye'nin bölgedeki insani yardım çabalarını ve Myanmar ile ilişkilerini dolaylı olarak etkileyebilir. Türkiye, Güneydoğu Asya'da artan İslamofobi ve mülteci karşıtlığına karşı uluslararası platformlarda farkındalık yaratmaya devam ediyor. Ayrıca, Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı (TİKA) Bangladeş'teki Arakanlı kamplarında eğitim ve sağlık projeleri yürütüyor. Malezya'daki bu gelişme, Türkiye'nin mülteci hakları konusundaki küresel savunuculuğunun önemini bir kez daha ortaya koyuyor.
