Malezya hükümeti, Pazartesi günü yabancı uyruklu kişiler tarafından yönetilen yasa dışı işletmelere karşı kapsamlı bir operasyon başlattığını duyurdu. Bu adım, Güneydoğu Asya ülkelerinde artan yabancı karşıtı duyguların yansıması olarak değerlendiriliyor. Son yıllarda Tayland, Vietnam, Malezya ve Endonezya, turizmi canlandırmak amacıyla birçok ülke vatandaşına vizesiz giriş imkanı sunmuş, ancak bu durum bazı yabancıların kayıt dışı ticari faaliyetlere yönelmesine yol açmıştı.
Operasyonun detayları ve hedefleri
Malezya İçişleri Bakanlığı yetkilileri, operasyon kapsamında özellikle başkent Kuala Lumpur ve turistik bölgelerdeki sahte şirketlerin, ruhsatsız restoranların ve yasa dışı taksicilik faaliyetlerinin hedef alındığını belirtti. Operasyonun, yabancıların yerel ekonomiyi olumsuz etkilediği yönündeki şikayetler üzerine başlatıldığı ifade edildi. Malezya Ticaret Bakanlığı, bu tür faaliyetlerin ülkenin vergi kaybına ve yerel işletmelerin haksız rekabete uğramasına neden olduğunu vurguladı.
Yetkililer, operasyonun sadece yasa dışı işletmelere yönelik olmadığını, aynı zamanda çalışma izni olmayan yabancı işçileri de kapsadığını açıkladı. Bu kapsamda, Mart 2025 itibarıyla 200'den fazla işletmeye baskın düzenlendiği ve 500'e yakın yabancının gözaltına alındığı bildirildi. Gözaltına alınanların çoğunluğunun Myanmar, Bangladeş ve Nepal vatandaşı olduğu, ancak Çin ve Hindistan uyruklu kişilerin de bulunduğu öğrenildi.
Bölgesel boyut ve benzer uygulamalar
Malezya'nın bu hamlesi, bölgede yabancı karşıtı politikaların yaygınlaştığı bir döneme denk geldi. Tayland, 2024 yılında yabancıların kurye ve motosiklet taksi hizmetleri vermesini yasaklamış, Vietnam ise sahte yabancı yatırımları mercek altına almıştı. Endonezya'nın Bali adasında da yabancıların yerel halkın geçim kaynaklarını tehdit ettiği gerekçesiyle benzer önlemler alınmıştı.
Uzmanlar, vizesiz giriş politikalarının turizme kısa vadede katkı sağlasa da, denetim eksikliği nedeniyle yasa dışı ekonomik faaliyetleri artırdığını belirtiyor. Singapur Ulusal Üniversitesi'nden Doçent Dr. Anwar Sani, "Bu operasyonlar, hükümetlerin kamuoyundaki yabancı karşıtı duyguları yatıştırma çabası olarak görülebilir. Ancak, yabancı işgücüne olan bağımlılığı azaltmak için daha kapsamlı reformlar gerekiyor" dedi.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Malezya'nın bu operasyonu, Türkiye'nin de benzer sorunlarla karşı karşıya olduğu bir dönemde dikkat çekiyor. Türkiye, özellikle büyük şehirlerde kayıt dışı yabancı işgücü ve sahte şirketlerle mücadele ediyor. Güneydoğu Asya'daki bu gelişme, Türkiye'nin yabancı yatırım ve turizm politikalarında denetim mekanizmalarını güçlendirmesi gerektiğini hatırlatıyor. Ayrıca, Türkiye'nin Malezya ile ekonomik ilişkileri (2024'te 5 milyar dolar ticaret hacmi) göz önüne alındığında, bu tür operasyonların iki ülke arasındaki yatırım ortamını etkileme potansiyeli bulunuyor.
