Malezya Tabipleri Birliği (MMA), Sabah ve Sarawak eyaletlerine kalıcı görevlendirmeleri yapılan tıp görevlileri arasında yüksek oranda görülen 'işe başlamama' (no-show) vakalarına ilişkin endişelerini dile getirdi. Birlik, hükümete yüzde bazlı ödenek sistemine geri dönülmesi ve teşvikler getirilmesi çağrısında bulundu.
Yüksek 'No-Show' Oranının Arka Planı
Malezya Tabipleri Birliği'nin açıklamasına göre, özellikle Doğu Malezya'daki Sabah ve Sarawak eyaletlerine atanan doktorların önemli bir kısmı görev yerlerine gitmiyor. Bu durum, bölgedeki sağlık hizmetlerinde ciddi aksamalara yol açıyor ve halk sağlığını tehdit ediyor. Birlik, sorunun yapısal nedenlerine dikkat çekerek, mevcut ödenek ve teşvik sisteminin yetersiz kaldığını vurguluyor.
Sorunun temelinde, Sabah ve Sarawak'ın coğrafi uzaklığı, altyapı eksiklikleri, ailevi ve sosyal zorluklar ile mali koşulların yetersizliği yatıyor. Hekimler, batı Malezya'daki büyük şehirlerde çalışmayı tercih ederken, doğu eyaletlerine gitmek istemiyor. MMA, bu durumun sadece doktorların kişisel tercihi olmadığını, aynı zamanda sistemik bir sorun olduğunu belirtiyor.
Birlik yetkilileri, hükümetin daha önce uyguladığı yüzde bazlı ödenek sisteminin kaldırılmasının ardından bölgede çalışan sağlık personeli sayısında belirgin bir düşüş yaşandığını ifade ediyor. Yeni sistemin, sabit bir ödenek yerine yüzdeye dayalı ek ödeme getirilmesi halinde hekimlerin bölgeye çekilebileceği savunuluyor.
Sağlık Hizmetlerinde Bölgesel Eşitsizlik
Malezya'da sağlık hizmetlerine erişim, eyaletler arasında büyük farklılıklar gösteriyor. Sabah ve Sarawak, ülkenin en geniş yüzölçümüne sahip ancak en az gelişmiş altyapıya sahip bölgeleri arasında. Bu eyaletlerde hastanelerde ve kliniklerde doktor açığı had safhada. Özellikle kırsal bölgelerde hizmet veren sağlık ocakları, yeterli personel bulmakta zorlanıyor.
MMA'nın raporlarına göre, son yıllarda bölgeye atanan doktorların yaklaşık yarısı göreve başlamıyor veya kısa süre içinde istifa ediyor. Bu durum, sağlık hizmetlerinin sürdürülebilirliğini tehdit ediyor. Birlik, hükümetin acil önlemler alması gerektiğini, aksi takdirde bölgede sağlık krizinin derinleşeceğini belirtiyor.
Hükümet yetkilileri ise konuya ilişkin henüz resmi bir açıklama yapmadı. Ancak Sağlık Bakanlığı'nın, doktorları bölgede tutmak için yeni teşvik paketleri üzerinde çalıştığı biliniyor. Öneriler arasında, konut yardımı, ulaşım desteği ve çocuk eğitimi gibi yan hakların artırılması yer alıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Malezya'da yaşanan bu gelişme, doğrudan Türkiye'yi ilgilendirmese de, gelişmekte olan ülkelerde sağlık personelinin bölgesel dağılımı sorununa ışık tutuyor. Türkiye'de de benzer şekilde doğu ve güneydoğu illerine atanan sağlık personelinin uyum sorunları zaman zaman gündeme geliyor. Malezya örneği, teşvik mekanizmalarının önemini gösteriyor. Ayrıca, Türkiye'nin sağlık turizmi ve sağlık sistem reformları konusundaki deneyimi, Malezya gibi ülkeler için model olabilir. İki ülke arasında sağlık alanında iş birliği potansiyeli bulunuyor.
