Malezya'da organ bağışı konusunda farkındalık yaratan dokunaklı bir veda töreni, sosyal medyada milyonlarca kişiye ulaştı. Ülkenin ilk kadın haritacısı olarak tanınan Normah Sabar'ın (60) ölümünün ardından, Sungai Buloh Hastanesi'nde düzenlenen 'onur yürüyüşü', sağlık çalışanlarının saygı duruşu eşliğinde gerçekleşti. Normah'ın kornea, kalp kapakçığı ve diğer dokuları beş farklı hastaya nakledilmek üzere alındı. Bu anlamlı an, hastane koridorlarında çekilen bir videoyla ölümsüzleşti ve kısa sürede viral oldu.
Normah Sabar: Hayatını haritalara ve insanlığa adayan bir öncü
Malezya Ulusal Haritacılık ve Kadastro Dairesi'nin (JUPEM) verilerine göre, Normah Sabar 1985 yılında ülkenin ilk kadın surveyörü (haritacı) unvanını aldı. Meslek hayatı boyunca birçok zorlu arazi çalışmasında görev alan Normah, sadece mesleki başarılarıyla değil, aynı zamanda toplumsal fayda odaklı kişiliğiyle de tanınıyordu. Ailesi, onun organ bağışı konusundaki kararlılığını vurgularken, 'O, hayatının her anında başkalarına yardım etmenin yollarını aradı. Organ bağışı yapma kararı da bu düşüncesinin bir yansımasıydı' ifadelerini kullandı. Normah'ın bağışladığı organlar sayesinde görme engelli iki hasta yeniden ışığa kavuşurken, kalp rahatsızlığı bulunan üç hasta da sağlığına kavuştu.
Hastane yetkilileri, organ nakli sürecinin titizlikle yürütüldüğünü ve bağışçının ailesinin onayıyla gerçekleştiğini belirtti. Sungai Buloh Hastanesi'nin organ nakli koordinatörü Dr. Zainal Abidin, 'Normah Hanım'ın bağışı, beş ailenin hayatını değiştirdi. Bu tür hareketler, toplumda organ bağışı konusundaki farkındalığı artırıyor' dedi.
Küresel boyutta organ bağışı ve Malezya örneği
Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre, her yıl binlerce kişi organ beklerken hayatını kaybediyor. Malezya'da ise organ bağışı oranı oldukça düşük seviyelerde: 2023 itibarıyla nüfusun sadece %1'inden azı organ bağışçısı olarak kayıtlı. Bu tablo, Normah Sabar'ın hikayesinin neden bu kadar geniş yankı bulduğunu açıklıyor. Sosyal medyada #OrganBağışı ve #NormahSabar etiketleriyle paylaşılan binlerce mesaj, insanların bu konuda daha duyarlı hale geldiğini gösteriyor. Özellikle Güneydoğu Asya'da, dini ve kültürel nedenlerle organ bağışına yönelik çekinceler bulunuyor. Ancak Normah'ın hikayesi, bu tabuyu kırmaya yardımcı oluyor.
Malezya Sağlık Bakanlığı, organ bağışı kampanyalarını yoğunlaştırmış durumda. Bakanlık sözcüsü, 'Normah Sabar'ın hikayesi, insanların organ bağışı konusundaki düşüncelerini değiştirebilir. Biz de bu fırsatı değerlendirerek daha fazla kişiyi bağışçı olmaya teşvik ediyoruz' açıklamasını yaptı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu haber, Türkiye'deki organ bağışı tartışmalarına ışık tutuyor. Türkiye, organ nakli sayısında dünyada önemli bir yere sahip olmasına rağmen, kadavradan bağış oranları istenilen düzeyde değil. Normah Sabar'ın hikâyesi, kişisel fedakârlığın toplumsal etkisini vurgulayarak Türk kamuoyunda farkındalık yaratabilir. Özellikle sağlık turizmi ve organ nakli merkezleriyle öne çıkan Türkiye, bu tür duyarlılık kampanyalarından ilham alarak kendi bağış oranlarını artırabilir. Ayrıca, Malezya gibi Müslüman bir ülkede organ bağışının dini açıdan kabul gördüğünün altı çizilerek, Türkiye'deki dini çekincelerin aşılmasına katkı sağlayabilir.
