Malezya'nın Negeri Sembilan eyaletinde Cumartesi günü yapılan yerel seçim, iktidardaki koalisyonun sekiz aydaki üçüncü yenilgisi oldu. Pakatan Harapan (PH) koalisyonu, eyalet meclisindeki 36 sandalyenin yalnızca 11'ini kazanabildi. Bu sonuç, Muhyiddin Yassin liderliğindeki Perikatan Nasional'ın (PN) 22 sandalye elde etmesiyle, PH'nin eyaletteki uzun süreli hakimiyetini sona erdirdi ve koalisyonun en büyük partisi olan Halkın Adalet Partisi'ni (PKR) eski siyasi rakipleriyle hükümet kurmanın sonuçlarıyla yüzleştirdi.
Seçimin Arka Planı: Sekiz Ayda Üçüncü Yenilgi
Negeri Sembilan'daki yenilgi, PH'nin son sekiz aydaki üçüncü seçim kaybı oldu. Geçen yıl Kasım ayında yapılan genel seçimlerde PH, Dewan Rakyat'ta (parlamentonun alt kanadı) yeterli çoğunluğu sağlayamamış ve Anwar Ibrahim, Başbakanlık görevine ancak eski düşmanlarıyla kurduğu tartışmalı bir koalisyonla gelebilmişti. Ardından, Haziran ayında yapılan Selangor ve Temmuz ayında yapılan Penang eyalet seçimlerinde de benzer hayal kırıklıkları yaşanmıştı. Bu üst üste gelen kayıplar, PH'nin seçmen nezdindeki desteğinin giderek eridiğini gösteriyor.
Anwar Ibrahim liderliğindeki koalisyon, 2022 genel seçimlerinden sonra kurduğu hükümete, daha önce yolsuzluk skandallarıyla anılan Birleşik Malay Ulusal Örgütü'nden (UMNO) ayrılan bir grup milletvekilini de dahil etmişti. Bu ittifak, seçmenler tarafından eleştirilmiş ve PH'nin tabanında güven kaybına yol açmıştı. Negeri Sembilan seçimi, bu güvensizliğin sandığa yansıması olarak yorumlanıyor. PH, eyaletteki Çoğunlukla Malay seçmenin desteğini çekmekte zorlanırken, PN’nin Malay tabanına yönelik milliyetçi ve İslamcı söylemleri daha etkili oldu.
Seçim analistleri, PH'nin şehirli ve orta sınıf seçmenin desteğini koruduğunu, ancak kırsal kesimde ve Malay seçmen arasında popülaritesinin düştüğünü belirtiyor. Negeri Sembilan, ülkenin en gelişmiş eyaletlerinden biri olmasına rağmen, kırsal kesimdeki Malay seçmenin oyları seçimin kaderini belirledi. Ayrıca, artan yaşam maliyeti ve ekonomik belirsizlikler, seçmenlerin iktidara yönelik memnuniyetsizliğini artıran faktörler arasında gösteriliyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut: Malezya'nın Siyasi İstikrarı
Malezya'nın siyasi arenasındaki bu çalkantı, yalnızca iç politika açısından değil, bölgesel istikrar açısından da önem taşıyor. Güneydoğu Asya'nın üçüncü büyük ekonomisi olan Malezya, ASEAN'ın kilit üyelerinden ve Çin ile ABD arasındaki rekabette stratejik bir konuma sahip. Siyasi istikrarsızlık, ülkenin yatırım ortamını olumsuz etkileyebilir ve bölgesel ticaret anlaşmalarındaki konumunu zayıflatabilir.
Anwar Ibrahim hükümeti, seçim yenilgilerine rağmen ulusal düzeyde çoğunluğu koruyor, ancak bu yenilgiler hükümet içindeki gerilimi artırıyor. Özellikle PH'nin en büyük partisi PKR, koalisyon hükümetindeki payının azalmasıyla yetkilerini kaybediyor. Bu durum, hükümetin icraatlarını yavaşlatabilir ve reform gündemini sekteye uğratabilir. Malezya'daki siyasi belirsizlik, Güney Çin Denizi'ndeki gerilimler ve küresel tedarik zinciri değişimleri bağlamında, bölgedeki dengeleri etkileyebilecek bir faktör olarak değerlendiriliyor.
Ekonomik olarak, Malezya'nın büyümesi yavaşlamış durumda ve hükümetin mali reformları eleştiriliyor. Seçmenlerin güvenini yeniden kazanmak için hükümetin ekonomik politikalarını gözden geçirmesi ve daha kapsayıcı bir büyüme sağlaması gerekiyor. Aksi takdirde, bir sonraki genel seçimde PH'nin ulusal düzeyde de kayıplar yaşaması beklenebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Malezya'daki siyasi gelişmeler, Türkiye'nin Güneydoğu Asya ile ilişkileri açısından dolaylı da olsa önem taşıyor. Türkiye, Malezya ile ekonomik ve ticari ilişkilerini geliştirmekte, ayrıca İslam dünyasında işbirliği arayışlarında ortak bir ülke olarak konumlandırmaktadır. Malezya'daki siyasi istikrarsızlık, Türkiye'nin bölgedeki ticari ortaklık potansiyelini etkileyebilir. Ancak Türkiye'nin dış politikası açısından kritik bir dönüm noktası teşkil etmiyor. Türkiye, ASEAN ülkeleriyle ilişkilerini güçlendirmeye çalışırken, Malezya'nın iç siyasetindeki gelgitlerin, iki ülke arasındaki işbirliğini sekteye uğratması beklenmiyor. Aksine, istikrar arayışında olan Malezya, Türkiye ile daha derin işbirliklerine gidebilir.
