Malezya'nın Johor eyaleti yönetimi, ülkenin güneyinde Singapur sınırındaki Forest City adlı özel bölgede faaliyet gösteren bir startup topluluğunun İsrail ile bağlantılı olduğu iddiaları üzerine resmi soruşturma başlatılmasını talep etti. Johor Başbakanı Onn Hafiz Ghazi'nin talimatıyla başlatılan inceleme, Network School adlı oluşumun bölgedeki varlığının yasal ve politik boyutlarını araştıracak. Network School kendisini 'Singapur kıyısındaki bir Malezya adasında' teknoloji kurucuları, uzaktan çalışanlar ve içerik üreticileri için fiziksel bir ortak yaşam ve ortak öğrenme topluluğu olarak tanımlıyor.
Forest City'deki tartışmalı oluşum
Network School, Çin merkezli Country Garden Holdings tarafından geliştirilen megakent projesi Forest City'de faaliyet gösteriyor. Proje başlangıçta büyük umutlarla duyurulmasına rağmen, Çin'in sermaye kontrolleri ve Malezya'daki siyasi değişimler nedeniyle beklenen başarıyı yakalayamadı. Şu anda boş kalan binalarda, düşük maliyetle yaşamak isteyen yabancı girişimciler ve uzaktan çalışanlar için bir ekosistem oluşturulmaya çalışılıyor.
Ancak bu oluşumun İsrail bağlantısı, Malezya'nın Filistin yanlısı dış politikası ve İsrail ile resmi diplomatik ilişkisi bulunmaması nedeniyle hassas bir konu haline geldi. Johor hükümeti, özellikle güvenlik ve egemenlik konularında endişelerini dile getirirken, Network School'un faaliyetlerinin mevcut yasalara uygun olup olmadığının belirlenmesini istiyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Malezya, İsrail ile ilişkileri olmayan birkaç Müslüman çoğunluklu ülkeden biri olarak, bu tür bağlantılara karşı hassas bir tutum sergiliyor. 2023'teki İsrail-Filistin çatışmalarının ardından Malezya, İsrail'e yönelik sert eleştirilerini sürdürürken, ülkede İsrail bağlantılı herhangi bir faaliyet siyasi açıdan riskli kabul ediliyor. Forest City'deki startup topluluğunun bu bağlamda soruşturulması, Malezya'nın iç siyasetinde de yankı bulacak gibi görünüyor.
Öte yandan, Network School'un hedef kitlesi olan uluslararası girişimciler ve dijital göçebeler, Asya-Pasifik bölgesinde düşük maliyetli yaşam alanları arıyor. Bu durum, Malezya'nın Singapur ve diğer bölge ülkeleriyle rekabetinde bir avantaj olarak görülürken, güvenlik ve siyasi hassasiyetler bu fırsatı gölgeliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Malezya ile benzer şekilde İsrail-Filistin meselesinde Filistin yanlısı bir dış politika izliyor. Bu soruşturma, Türkiye'nin de İsrail bağlantılı yatırım veya faaliyetlere yaklaşımında benzer hassasiyetler taşıdığını gösteriyor. Özellikle teknoloji ve startup ekosisteminde, uluslararası bağlantıların siyasi yansımalarına dikkat edilmesi gerektiğini hatırlatması açısından önemli. Ayrıca, Forest City gibi mega projelerin dönüşümü, Türkiye'deki benzer kentsel dönüşüm projelerine de ışık tutabilir.
