Suriye İçişleri Bakanlığı, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un bu haftaki Şam ziyareti sırasında başkentte gerçekleştirilen bombalı saldırıların failleri olduğu belirtilen çok sayıda IŞİD bağlantılı şüpheliyi yakaladığını duyurdu. 19 Mayıs 2025 tarihli resmî açıklamada, güvenlik birimlerinin söz konusu hücreyi tamamen çökerttiği ve olaylarla ilgili soruşturmanın sürdüğü bildirildi. Yetkililer, saldırılarda kullanılan patlayıcıların ve silahların ele geçirildiğini, şüphelilerin ifadeleri doğrultusunda bağlantılı diğer kişilere yönelik operasyonların da devam ettiğini aktardı.
Gelişmenin arka planı
Saldırı dalgası, Macron’un bölgesel diplomasi kapsamında Şam’da bulunduğu 15-16 Mayıs tarihlerine denk geldi. Fransız liderin ziyareti, Suriye’nin Arap Birliği’ne yeniden kabul edilmesi sonrası Batılı bir ülkenin cumhurbaşkanı düzeyindeki ilk temas olarak kayıtlara geçmişti. Resmî program sırasında çarşı merkezi ve askerî kontrol noktaları yakınlarında patlayan bombalar nedeniyle en az 5 sivil hayatını kaybederken, 23 kişi yaralandı. Saldırıların hedefinin hem Suriye hükümetini hem de uluslararası toplumu ziyaretin sembolik anlamını zayıflatmak olduğu değerlendiriliyor.
İçişleri Bakanlığı sözcüsü, yakalanan zanlıların çoğunun daha önce IŞİD adına faaliyet yürüttüğünü itiraf ettiğini, bazılarının ise El-Kaide bağlantılı örgütlerle temas halinde olduğunu belirtti. Güvenlik kaynakları, hücrenin 2024 sonundan beri faal olduğunu ve başkentte keşif çalışmaları yürüttüğünü öne sürüyor. Operasyon kapsamında Şam’ın çeşitli semtlerinde eş zamanlı baskınlar düzenlendi. Ele geçirilen malzemeler arasında uzaktan kumandalı patlayıcı düzenekleri, el yapımı bombalar ve çok sayıda mühimmat yer alıyor.
Bölgesel veya küresel boyut
Olay, Suriye’nin on yılı aşkın iç savaşın ardından uluslararası alanda yeniden kabul görmeye başladığı bir dönemeçte meydana geldi. Arap Birliği’nin Mayıs 2023’te Şam’ın üyeliğini askıya alan kararı kaldırmasının ardından bölge ülkeleri Suriye ile diplomatik ilişkilerini normalleştirme sürecine girmişti. Macron’un ziyareti de bu çerçevede, Esad yönetimiyle Batı arasında diyalog kapılarının aralanması çabası olarak yorumlanmıştı. Ancak bombalı eylemler, ülkedeki güvenlik boşluğunun hâlâ sürdüğünü ve terör örgütlerinin – özellikle IŞİD’in – yeniden yapılanma potansiyelini gözler önüne serdi. Birleşmiş Milletler raporlarına göre, IŞİD’in Suriye çöl bölgelerinde ve İdlib civarında küçük hücreler halinde faaliyet göstermeye devam ettiği biliniyor. Avrupa ülkeleri, bu tür saldırıların Suriye’nin istikrarını tehdit edebileceği ve mülteci dalgalarını tetikleyebileceği uyarısında bulunuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Suriye’nin toprak bütünlüğünü desteklemekle birlikte, terör örgütlerinin – başta PKK/PYD ve IŞİD – sınır güvenliğine yönelik tehdit oluşturması nedeniyle bölgedeki gelişmeleri yakından izliyor. Şam’daki bombalı saldırıların IŞİD tarafından üstlenilmesi, terörle mücadelenin henüz tamamlanmadığını göstermesi bakımından Ankara için endişe vericidir. Türkiye, Afrin, Tel Rıfat ve Fırat Kalkanı bölgelerinde IŞİD’e karşı operasyonlar yürütmüş, ancak örgütün hücre yapılanması sınır ötesi sızma riskini artırmaktadır. Ayrıca, Macron’un Şam ziyaretiyle başlayan Batı-Suriye yakınlaşmasının, Türkiye’nin Esad rejimiyle normalleşme çabalarına etkisi olabilir. Bu süreçte Ankara’nın, terörle ortak mücadele ve siyasi çözüm konularında uluslararası koordinasyonu artırması bekleniyor.
