Macaristan'da milletvekilleri, başbakan Péter Magyar'ın kamu harcamalarını kısma ve yönetim maliyetlerini düşürme planı kapsamında kendi maaş ve ödeneklerinde yüzde 40 oranında kesinti yapılmasını öngören yasa teklifini oybirliğiyle kabul etti. Pazartesi günü gerçekleşen oylamada 199 milletvekili de teklif lehine oy kullandı. Yeni düzenleme, milletvekillerinin brüt maaşlarını yaklaşık 2,5 milyon forintten (yaklaşık 6.500 dolar) 1,5 milyon forinte (3.900 dolar) düşürecek. Ayrıca milletvekillerine sağlanan konut, araç ve yurtdışı seyahat ödenekleri de önemli ölçüde azaltılacak.
Yeni başbakanın ilk büyük reform hamlesi
Geçen hafta parlamentoda güvenoyu alarak göreve başlayan Magyar, seçim vaatleri arasında yer alan 'kemer sıkma' politikasını hayata geçirmek için hızlı adımlar atıyor. Daha önce Viktor Orban hükümetlerinde bakanlık yapan Magyar, iktidara geldikten sonra ilk icraatlarından birini milletvekili maaşlarını indirerek yapmış oldu. Orban döneminde milletvekillerinin yüksek maaş ve ödeneklerle donatıldığını, bunun da siyasi muhalefeti susturma amacı taşıdığını belirten Magyar, 'Halkın vergileriyle beslenen bir siyasi elit yaratmak istemiyoruz. Milletvekilleri de tıpkı vatandaşlar gibi ekonomik gerçeklerle yüzleşmeli' dedi.
Muhalefet partileri de maaş indirimine destek verirken, bazı milletvekilleri bu kararın sembolik olduğunu ancak kamuoyunda güven tazelemek için önemli bir adım olduğunu vurguladı. Macaristan Kamu Çalışanları Sendikası ise milletvekili maaşlarındaki kesintinin diğer kamu görevlileri için de emsal teşkil edebileceğini belirtti. Başbakanlık ofisi, önümüzdeki haftalarda bakanlıkların birleştirilmesi ve kamu ihalelerinde şeffaflığın artırılması gibi ek reformların da hayata geçirileceğini duyurdu.
Macaristan'da siyasi ve ekonomik dengeler
Macaristan, son yıllarda artan enflasyon ve bütçe açığıyla mücadele ediyor. Avrupa Birliği ile yaşanan hukuk devleti reformları konusundaki gerginlikler nedeniyle ülkeye ayrılan milyarlarca euroluk fonlar dondurulmuş durumda. Yeni başbakan Magyar, Orban'ın popülist politikalarına son vererek AB ile ilişkileri onarmayı ve ekonomiyi istikrara kavuşturmayı hedefliyor. Milletvekili maaşlarındaki kesinti, bu kapsamda atılan ilk somut adım olarak yorumlanıyor. Ancak analistler, bu tür sembolik adımların yapısal sorunları çözmek için yeterli olmadığı görüşünde.
Kamu maliyesi uzmanları, milletvekili maaşlarındaki kesintinin bütçeye sağlayacağı katkının yıllık yaklaşık 3 milyar forint (7,8 milyon dolar) olduğunu hesaplıyor. Bu miktar, Macaristan'ın 2024 bütçe açığının yalnızca yüzde 0,1'ine denk geliyor. Ancak hükümet, bu adımla kamuoyuna fedakarlık mesajı vererek daha geniş kapsamlı kemer sıkma önlemlerinin önünü açmayı amaçlıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Macaristan'daki bu iç siyasi reform, doğrudan Türkiye'yi ilgilendiren bir gelişme olmasa da, benzer ekonomik zorluklar yaşayan ülkeler için bir örnek teşkil edebilir. Türkiye'de de kamu harcamalarının kısılması ve milletvekili maaşlarının makroekonomik dengelerle uyumlu hale getirilmesi yönünde tartışmalar zaman zaman gündeme geliyor. Ayrıca, Macaristan'ın Avrupa Birliği ile ilişkilerindeki düzelme, Türkiye'nin AB ile müzakerelerinde bir model olarak değerlendirilebilir. Ancak iki ülkenin farklı siyasi ve ekonomik bağlamları olduğu unutulmamalıdır.
