Macaristan'da uzun yıllar dışişleri bakanlığı yapan Péter Szijjártó, parlamentodaki milletvekilliğinden istifa ederek Çinli elektrikli araç devi BYD'de yöneticilik pozisyonuna geçti. Bu beklenmedik kariyer değişikliği, ülkenin Çin ile derinleşen ekonomik ilişkilerinin bir yansıması olarak yorumlanıyor. Szijjártó, Ocak 2025 itibarıyla BYD'nin Avrupa operasyonlarında stratejik bir rol üstlenecek. Macar hükümeti, resmi açıklamasında Szijjártó'nun parlamentodaki ayrılışını 'özel sektöre geçiş' olarak nitelendirdi.
Szijjártó'nun BYD bağlantısı ve Macaristan-Çin ilişkileri
Péter Szijjártó, 2014-2024 yılları arasında Macaristan Dışişleri Bakanı olarak görev yaparken, ülkesinin Çin ile ekonomik bağlarını güçlendiren isimlerin başında geliyordu. Özellikle Çin'in Kuşak ve Yol Girişimi'ne Macaristan'ın dahil olması ve Çinli şirketlerin Budapeşte'ye yatırım yapması için yoğun çaba harcadı. BYD'nin Macaristan'da bir batarya fabrikası kurma kararı da Szijjártó'nun döneminde alınmıştı. Szijjártó'nun yeni görevi, bu önceki diplomatik temasların bir sonucu olarak görülüyor. BYD, Avrupa'da üretim kapasitesini artırmak isterken, Macaristan'ı stratejik bir üs olarak seçmişti.
Macaristan Başbakanı Viktor Orbán'ın yakın müttefiki olan Szijjártó, uzun süredir Çin yanlısı politikalarla anılıyordu. Avrupa Birliği içinde Çin'e karşı daha sert bir tutum alınmasını savunan ülkelere karşı çıkmış, Macaristan'ı Çin yatırımları için bir 'kapı' olarak konumlandırmıştı. Szijjártó'nun BYD'ye geçişi, Avrupa'da siyasetçilerin özel sektöre kaymasıyla ilgili etik tartışmaları da beraberinde getirdi. Ancak Macaristan'da bu tür hareketler yaygın olarak kabul görüyor.
BYD'nin Avrupa stratejisi ve Macaristan'ın rolü
BYD, Çin'in en büyük elektrikli araç üreticilerinden biri olarak Avrupa pazarında hızla büyüyor. Şirket, Avrupa'da üretim tesisleri kurarak yerelleşme stratejisi izliyor. Macaristan'da yapımı devam eden batarya fabrikası, bu stratejinin önemli bir parçası. Szijjártó'nun atanması, BYD'nin Avrupa'daki siyasi bağlantılarını güçlendirme çabası olarak değerlendiriliyor. Uzmanlar, Szijjártó'nun AB nezdindeki nüfuzunu ve Macaristan'daki siyasi ağını BYD lehine kullanabileceğini belirtiyor.
Bu gelişme, Çin'in Avrupa'da yumuşak güç stratejisinin bir parçası olarak da okunuyor. Szijjártó gibi deneyimli bir diplomatın bir Çin şirketine katılması, Çin-Macaristan ilişkilerinin ne denli derinleştiğini gösteriyor. Ayrıca, AB'nin Çin'e yönelik ticaret politikalarının sıkılaştığı bir dönemde, Szijjártó'nun BYD'ye geçişi, Macaristan'ın Çin ile olan özel bağını bir kez daha vurguluyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Çin ile ticari ilişkilerini geliştirmeye çalışırken, Macaristan'ın bu hamlesi iki ülke arasındaki rekabeti ve iş birliği potansiyelini akla getiriyor. Türkiye de Çinli elektrikli araç ve batarya üreticilerini cezbetmek için teşvikler sunuyor. Szijjártó'nun BYD'ye geçişi, Çinli şirketlerin Avrupa'da siyasi bağlantılı isimleri istihdam etme eğilimini gösteriyor. Türkiye, kendi Çin yatırımlarını çekme stratejisinde benzer bir yaklaşımı benimsemeyi değerlendirebilir. Ayrıca, bu gelişme Macaristan'ın AB içinde Çin yanlısı duruşunu pekiştirirken, Türkiye'nin AB ile Çin arasında denge politikası izlemesi gerektiğini hatırlatıyor.
