Macaristan Başbakanı Peter Magyar, Avrupa Parlamentosu'nun (AP) Macaristan'a yönelik AB fonlarının serbest bırakılması konusundaki 2024 tarihli davasını geri çekmesi talebinde bulundu. Magyar, Perşembe günü yaptığı açıklamada, Avrupa Parlamentosu'nun Avrupa Komisyonu'na karşı açtığı bu davayı, iki taraf arasındaki diyaloğu zedelediği gerekçesiyle eleştirdi. Macaristan, uzun süredir hukukun üstünlüğü ve yolsuzluk endişeleri nedeniyle AB fonlarının önemli bir kısmına erişemiyor. AB, fonların serbest bırakılmasını Macaristan'daki yargı bağımsızlığı ve ifade özgürlüğü gibi alanlarda reform yapılmasına bağlıyor. Magyar'ın bu hamlesi, Macaristan'ın AB ile yaşadığı gerginlikte yeni bir sayfa açma girişimi olarak yorumlanıyor.
AB ile Macaristan arasındaki hukuki mücadele
Avrupa Parlamentosu, 2024 yılında Avrupa Komisyonu'na karşı, Macaristan'a yönelik fonların serbest bırakılmaması nedeniyle dava açmıştı. AP, Komisyon'un Macaristan'daki hukukun üstünlüğü ihlallerine rağmen fonları bloke etmemesini eleştirmişti. Macaristan ise fonların siyasi nedenlerle alıkonulduğunu savunuyor. Magyar'ın çağrısı, AP'nin davayı geri çekmesi halinde Macaristan'ın da reform taahhütlerini yerine getireceği sinyalini veriyor. Ancak AP yetkilileri, davayı geri çekmek için Macaristan'ın somut adımlar atması gerektiğini belirtiyor. Bu süreç, AB içinde hukukun üstünlüğü konusunda yaşanan derin ayrılıkları bir kez daha gün yüzüne çıkarıyor. Macaristan, Polonya ile birlikte AB'nin hukuk standartlarına en fazla direnen ülkeler arasında yer alıyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Macaristan'ın AB fonlarına erişim sorunu, sadece iki taraf arasında bir mesele değil, aynı zamanda AB'nin genişleme ve komşuluk politikaları için de bir test niteliği taşıyor. AB, Batı Balkan ülkelerine yönelik genişleme sürecinde, aday ülkelerin hukukun üstünlüğü standartlarını benimsemesi gerektiğini vurgularken, Macaristan gibi mevcut üyelerin bu standartları ihlal etmesi, AB'nin tutarlılığını sorgulatıyor. Ayrıca, Macaristan'ın Rusya ve Çin ile yakın ilişkileri, AB içinde bir denge unsuru olarak görülüyor. Macaristan, AB fonlarını alamadığı için alternatif kaynaklara yönelmiş durumda. Bu durum, AB'nin ekonomik ve siyasi nüfuzunu zayıflatabilir. Uzmanlar, Macaristan'ın bu davranışının, AB içinde benzer eğilimleri olan diğer ülkeler için bir model oluşturabileceği uyarısında bulunuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Macaristan'ın AB fonları konusundaki bu hamlesi, Türkiye için de önemli çıkarımlar içeriyor. Türkiye, AB ile müzakere sürecinde benzer şekilde fon ve vize serbestisi gibi konularda ilerleme kaydedemiyor. Macaristan'ın AB'ye karşı izlediği direnç stratejisi, Türkiye için bir model olabileceği gibi, AB'nin genişleme politikasında çifte standart uyguladığı eleştirilerini de güçlendirebilir. Ayrıca, Macaristan'ın Rusya ve Çin ile yakınlaşması, Türkiye'nin çok yönlü dış politika arayışında bir referans noktası oluşturabilir. AB'nin Macaristan'a karşı tutumunu belirlerken hukukun üstünlüğü prensiplerini ne kadar esnetebileceği, Türkiye'nin AB ile müzakerelerinde de benzer bir esneklik bekleyip bekleyemeyeceği sorusunu gündeme getiriyor.
