Seattle’daki Lumen Field stadyumu, bir ‘Onur Maçı’ etkinliğine ev sahipliği yapmaya hazırlanırken yerel organizatörler tribünlerde gökkuşağı bayraklarının dalgalanmasını umuyordu. Ancak saha ve tribünler, beklenenin aksine aslan ve güneş desenli bayraklar ile üç renkli yüz boyalarıyla doldu. Renkli ve coşkulu kalabalık, etkinliği adeta bir İran milliyetçiliği gösterisine dönüştürdü. Gökkuşağı bayrakları, sayıca çok azdı ve aslanlı sancakların gölgesinde kaldı.
Gelişmenin arka planı
Planlanan ‘Onur Maçı’, LGBTQ+ onur haftası kapsamında düzenlenen bir futbol maçı olarak duyurulmuştu. Yerel sivil toplum kuruluşları, etkinliğin kapsayıcı bir ortam yaratacağını ve toplumun farklı kesimlerini bir araya getireceğini umuyordu. Ancak, İran asıllı Amerikalı gruplar ve rejim karşıtı aktivistler etkinliğe yoğun ilgi gösterdi. Kalabalıkta İran’daki kadın hakları protestolarını simgeleyen ‘Kadın, Yaşam, Özgürlük’ sloganları sıkça duyuldu. Birçok katılımcı, İran rejimine karşı duruşlarını sergilemek için maça aslan ve güneş simgeleriyle geldi.
Etkinlikte konuşan aktivist Parisa Hafezi, “Biz burada hem onurumuzu hem de İran’daki özgürlük mücadelesini kutluyoruz. Gökkuşağı bayrağı bizim için de önemli, ancak bugün aslanlı bayraklar İran’daki baskıya karşı direnişin sembolü oldu” dedi. Organizatörlerden biri ise “Maçın amacı kapsayıcılıktı, ancak kalabalığın yönünü değiştiremedik” ifadelerini kullandı.
Bölgesel ve küresel boyut
Bu olay, özellikle İran’daki rejim karşıtı hareketin diaspora üzerindeki etkisini bir kez daha gözler önüne serdi. ABD’de yaşayan İranlıların büyük bir kısmı, Mahsa Amini’nin ölümünün ardından başlayan protestolarla birlikte siyasi kimliklerini daha güçlü bir şekilde ifade etmeye başladı. Küresel çapta İran rejimine yönelik yaptırımların arttığı bir dönemde, bu tür etkinlikler diasporanın sesini duyurması için bir platform haline geliyor. Ancak, LGBTQ+ topluluğu ile İran rejim karşıtı hareketin aynı etkinlikte kesişmesi, zaman zaman gerginliklere de yol açabiliyor. Aktivistler, İran’da LGBTİ+ bireylerin ağır cezalarla karşı karşıya olduğunu hatırlatarak, bu iki mücadelenin aslında iç içe geçtiğini vurguluyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, hem İran’a komşu bir ülke hem de önemli bir İran diaspora merkezi olarak bu gelişmelerden doğrudan etkileniyor. Türkiye’de yaşayan İranlıların sayısı son yıllarda arttı ve bu topluluk İran rejimine karşı faaliyetlerini sürdürüyor. Lumen Field’daki olay, diasporadaki İran milliyetçiliğinin yükselişini ve bu tür etkinliklerin siyasi bir nitelik kazanabileceğini gösteriyor. Türk dış politikası açısından, İran’daki iç karışıklıklar ve diaspora hareketliliği, sınır güvenliği ve bölgesel istikrar açısından yakından takip edilmesi gereken bir konu olarak öne çıkıyor. Ayrıca, Türkiye’nin kendi içindeki LGBTİ+ hakları mücadelesi ile İran’daki baskılar arasında paralellikler kuran aktivistler, bu tür uluslararası etkinlikleri Türkiye’de de örnek olarak gösterebilir.
