Brezilya'da 2026 yılında yapılması planlanan devlet başkanlığı seçimleri öncesinde, mevcut Devlet Başkanı Luiz Inacio Lula da Silva ile sağcı Senatör Flavio Bolsonaro arasındaki yarışta Lula'nın öne geçtiği görülüyor. Aracı kurum Genial tarafından yaptırılan Quaest anketine göre Lula, oy oranını artırarak rakibine karşı farkı açmış durumda. Anket, 15 Temmuz 2024 tarihinde Sao Paulo'da açıklandı. Brezilya'nın en büyük ekonomik merkezlerinden Sao Paulo'da gerçekleştirilen ankete katılan seçmenlerin yüzde 44'ü Lula'ya oy vereceğini belirtirken, Flavio Bolsonaro'ya destek oranı yüzde 32'de kaldı. Bu sonuçlar, Lula'nın önceki anketlere göre yaklaşık 3 puanlık bir artış yakaladığını gösteriyor.
Gelişmenin arka planı
Brezilya siyaseti, Lula ve eski Devlet Başkanı Jair Bolsonaro arasındaki keskin ayrışmayla şekilleniyor. Lula, 2022 seçimlerini kazanarak göreve gelmiş ve sol politikalarıyla öne çıkmıştı. Ancak, Jair Bolsonaro'nun oğlu Flavio Bolsonaro, babasının siyasi mirasını devralarak sağ seçmeni birleştirme çabasında. Lula'nın ekonomi politikaları, özellikle enflasyon ve yoksullukla mücadelede kısmi başarılar elde etmiş olsa da, ülke hâlâ yüksek kamu borcu ve siyasi kutuplaşma ile boğuşuyor. Anket ayrıca, seçmenlerin yüzde 15'inin kararsız olduğunu, yüzde 9'unun ise diğer adaylara yöneleceğini ortaya koydu. Bu kararsız kitlenin, seçimlere yaklaştıkça Lula veya Bolsonaro lehine karar vermesi bekleniyor. Brezilya'da 2026 seçimlerine daha iki yıl olmasına rağmen, siyasi hareketlilik şimdiden kendini göstermeye başladı. Lula'nın popülaritesi, özellikle kuzeydoğu bölgelerinde güçlü seyrederken, Bolsonaro'nun en büyük destekçileri güney ve güneydoğu bölgelerinde yoğunlaşıyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Brezilya, Latin Amerika'nın en büyük ekonomisi ve küresel jeopolitikte önemli bir aktör. Lula'nın yeniden seçilmesi halinde, iklim değişikliğiyle mücadele, Amazon ormanlarının korunması ve BRICS gibi platformlarda gelişmekte olan ülkelerle iş birliği gibi konularda politikalarını sürdürmesi bekleniyor. Öte yandan, Flavio Bolsonaro'nun kazanması, babası Jair Bolsonaro'nun izinden giderek daha milliyetçi ve çevre politikalarında daha gevşek bir yaklaşım benimsemesi anlamına gelebilir. Brezilya'daki siyasi istikrar, aynı zamanda küresel tarım ve enerji piyasaları için de kritik. Ülke, dünyanın en büyük soya fasulyesi ve demir cevheri ihracatçılarından biri olarak, uluslararası ticarette önemli bir rol oynuyor. Anket sonuçları, Brezilya'nın siyasi yöneliminin yanı sıra, küresel tedarik zincirlerinde ve çevre politikalarında olası değişimlere işaret ediyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Brezilya, Türkiye'nin Latin Amerika'daki en önemli ticaret partnerlerinden biri. İki ülke arasındaki ticaret hacmi 5 milyar dolar civarında olup, savunma sanayi, tarım ve enerji alanlarında iş birliği potansiyeli taşıyor. Lula'nın yeniden seçilmesi, BRICS ve G20 gibi platformlarda Türkiye ile ortak çıkarların korunması açısından olumlu olabilir. Ayrıca, Brezilya'nın çevre politikaları, küresel iklim değişikliğiyle mücadelede Türkiye'nin de dahil olduğu pek çok ülkeyi etkiliyor. Ancak, siyasi kutuplaşma ve ekonomik belirsizlikler, iki ülke arasındaki ticari ilişkileri kısa vadede etkileyebilir. Türkiye, Brezilya'daki seçim sürecini dikkatle izlemeli ve her iki adayla da diyalog kanallarını açık tutmalıdır.
