Brezilya'da 2 Ekim'de yapılacak genel seçimler öncesinde yayımlanan son anket, mevcut Devlet Başkanı Luiz Inácio Lula da Silva'nın, en güçlü rakibi Senatör Flávio Bolsonaro'ya karşı avantajını 6 puana çıkardığını ortaya koydu. Genial/Quaest araştırma şirketinin Bloomberg için hazırladığı ankete göre Lula, oyların yüzde 44'ünü alırken Bolsonaro yüzde 38'de kaldı. Aradaki fark, önceki ankette 4 puandı. Bu artışta, Bolsonaro'nun karıştığı yolsuzluk skandalı ve ABD'nin seçimler öncesinde Brezilya'ya yönelik baskısını artırması etkili oldu.
Yolsuzluk skandalı ve ABD baskısı
Bolsonaro ailesine yönelik yolsuzluk iddiaları, son haftalarda Brezilya siyasetinin ana gündem maddesi haline geldi. Senatör Flávio Bolsonaro'nun, babası Jair Bolsonaro döneminde Senato'da çalışan bazı kişilerin maaşlarına el koyduğu ve bu paraları aile şirketlerine aktardığı öne sürülüyor. Brezilya Federal Polisi'nin yürüttüğü soruşturma kapsamında Flávio Bolsonaro'nun hesapları incelenirken, skandalın boyutları her geçen gün büyüyor. Ayrıca ABD yönetimi, Brezilya'ya seçimler öncesinde siyasi ve ekonomik baskıyı artırdı. Washington, Amazon ormanlarının korunması konusunda Bolsonaro hükümetini eleştirirken, Brezilya'daki demokrasi endişelerini de dile getiriyor. ABD Başkanı Joe Biden'ın, Lula'yı dolaylı olarak desteklediği yorumları yapılıyor. Tüm bu gelişmeler, seçmenin kutuplaştığı Brezilya'da Lula'nın elini güçlendirdi.
Bölgesel ve küresel boyut
Brezilya seçimleri, sadece ülke içinde değil, tüm Latin Amerika ve küresel dengeler açısından da kritik öneme sahip. Lula'nın yeniden iktidara gelmesi halinde, Brezilya'nın dış politikada daha bağımsız ve çok kutuplu bir çizgi izlemesi bekleniyor. Lula, önceki döneminde ABD ile mesafeli, Çin ve Rusya ile yakın ilişkiler kurmuştu. Bu durum, özellikle Ukrayna savaşı sonrası Batı'nın yaptırım politikalarına karşı bir denge unsuru oluşturabilir. Ayrıca Lula'nın çevre politikalarında daha aktif olması, Amazon ormanlarının korunmasına yönelik uluslararası çabaları hızlandırabilir. Bolsonaro'nun zaferi ise mevcut politikaların devamı anlamına gelecek. Seçim sonuçları, Brezilya'nın BRICS ve Mercosur gibi uluslararası örgütlerdeki rolünü de etkileyecek.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Brezilya seçimleri, Türkiye için doğrudan bir etki yaratmasa da küresel sistemdeki dengeleri değiştirme potansiyeli taşıyor. Lula'nın kazanması halinde Brezilya'nın Çin ve Rusya ile ilişkileri güçlenecek, bu da Batı ittifakı içinde alternatif bir kutup oluşmasına katkı sağlayabilir. Türkiye, Brezilya ile ikili ticaret ve yatırım ilişkilerini geliştirme potansiyeli taşıyor. Ayrıca Lula'nın çevre odaklı politikaları, Türkiye'nin iklim değişikliğiyle mücadelede uluslararası iş birliği arayışına olumlu yansıyabilir. Bolsonaro'nun devamı ise mevcut dengelerin korunması anlamına gelecek. Türkiye'nin her iki adayla da pragmatik ilişkilerini sürdürmesi bekleniyor.
