İsrail'in Lübnan'ın güneyine yönelik hava saldırıları, kırılgan bir ateşkes ortamında yeniden şiddetlenerek sivil halkı hedef almaya devam ediyor. Son günlerde Nabatiye bölgesinde yoğunlaşan bombalamalar, İsrail'in Hizbullah hedeflerini vurma iddiasına karşın, çoğunlukla sivil kayıp ve yerinden edilmelere yol açıyor. Çatışmalardan kaçan on binlerce Lübnanlı, kuzeydeki Cezzin şehrine sığınmış durumda. Ancak bu şehir de güvenli bir liman olmaktan çıkmış durumda; çünkü İsrail savaş uçakları zaman zaman bu bölgeyi de tehdit ediyor. Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği (BMMYK) verilerine göre, son iki haftada yaklaşık 150 bin kişi evlerini terk etmek zorunda kaldı. Cezzin'deki okullar, camiler ve boş binalar acil barınma merkezlerine dönüştürülmüş durumda. Gıda, su ve tıbbi malzeme sıkıntısı giderek artarken, yerel yetkililer uluslararası yardım çağrısında bulunuyor.
Nabatiye'de Yoğunlaşan Saldırıların Perde Arkası
Nabatiye, güney Lübnan'da tarihsel olarak Hizbullah'ın güçlü olduğu bir bölge olarak biliniyor. İsrail, bu bölgeyi Hizbullah'ın füze rampaları ve lojistik merkezleri için kullandığını iddia ediyor. Ancak gerçekleştirilen saldırılarda sivillerin de ağır bedel ödediği görülüyor. Son saldırıda, Nabatiye kent merkezine yakın bir konutta patlama meydana gelirken, en az 8 sivil hayatını kaybetti, 20'den fazla kişi yaralandı. Can kayıplarının çoğu kadın ve çocuklardan oluşuyor. İsrail ordusu, operasyonların sadece askeri hedeflere yönelik olduğunu savunsa da, sivil altyapıya verilen zarar ve ölü sayısı bu iddiayı gölgeliyor. Lübnan Sağlık Bakanlığı'na göre, Ekim ayından bu yana güney Lübnan'da 300'den fazla sivil hayatını kaybetti. Bu durum, uluslararası toplumda İsrail'e karşı artan bir kınamaya yol açıyor.
Cezzin'deki sığınmacı kamplarında ise durum içler acısı. Kış mevsiminin yaklaşmasıyla birlikte, barınma koşulları daha da kötüleşiyor. Çadır kentlerde yaşayan aileler, yetersiz ısınma ve hijyen koşulları nedeniyle hastalık tehlikesiyle karşı karşıya. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), bölgede kolera ve solunum yolu enfeksiyonlarının yayılma riskine dikkat çekiyor. Yerel yardım kuruluşları, uluslararası bağışçıların acil müdahalesi olmadan insani krizin derinleşeceği uyarısında bulunuyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut: Ateşkes Ne Kadar Sürdürülebilir?
Fransa ve ABD'nin arabuluculuğunda sağlanan ateşkes anlaşması, taraflar arasında karşılıklı suçlamalarla zaten gergin bir zeminde ilerliyordu. İsrail, Hizbullah'ın anlaşmayı ihlal ettiğini iddia ederken, Hizbullah da İsrail'in saldırıları durdurmadığını belirtiyor. Birleşmiş Milletler Geçici Görev Gücü (UNIFIL), bölgedeki tansiyonun düşürülmesi için taraflara çağrıda bulunuyor ancak somut bir ilerleme kaydedilemiyor. İran destekli Hizbullah'ın, İsrail'in yoğun saldırılarına rağmen askeri kapasitesini büyük ölçüde koruduğu yönünde istihbarat raporları bulunuyor. Bu durum, çatışmanın uzun vadede yeni bir savaşa evrilme riskini taşıyor. Bölgesel düzeyde, Suriye iç savaşının artçıları ve İran'ın nükleer programıyla ilgili gerilim, Lübnan'daki krizi daha da karmaşık hale getiriyor. Küresel aktörler, özellikle ABD ve AB, doğrudan müdahaleden kaçınırken, diplomatik çabaları yoğunlaştırma sözü veriyor. Ancak Rusya'nın Ukrayna savaşı nedeniyle dikkatini başka yöne çevirmesi, Ortadoğu'daki dengeleri değiştiriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Lübnan'daki gelişmeleri yakından takip etmek zorundadır. Lübnan, Doğu Akdeniz'de Türkiye'nin enerji politikaları ve deniz yetki alanları açısından stratejik bir konumda yer almaktadır. Ayrıca, Türkiye'de yaşayan yaklaşık 500 bin Lübnanlı göçmen, bu krizden doğrudan etkilenmektedir. Ankara, İsrail-Hizbullah çatışmasının bölgesel bir savaşa dönüşmesini engellemek için diplomatik girişimlerde bulunmalı, aynı zamanda insani yardım kanallarını açık tutmalıdır. Türkiye'nin, BM nezdinde yürüttüğü arabuluculuk çabaları ve Lübnan'a yönelik yardım programları, bu krizde önemli bir rol oynayabilir.
