Lübnan, ABD, İsrail ve İran arasındaki gerilimin tam ortasında kalmış durumda. Ülke, son haftalarda yoğunlaşan askeri saldırılar ve diplomatik baskılarla sarsılırken, kendi geleceği üzerinde neredeyse hiçbir söz sahibi değil. Beyrut’tan gelen raporlara göre, İsrail’in Hizbullah hedeflerine yönelik hava saldırıları sivil kayıplara yol açarken, ABD’nin arabuluculuk çabaları ise henüz somut bir sonuç vermedi. Lübnan’ın egemenliği ve toprak bütünlüğü, bölgesel güçlerin çıkar mücadelesinde giderek daha kırılgan hale geliyor.
Gelişmenin Arka Planı: Lübnan Neden Hedef Haline Geldi?
Lübnan, 1975-1990 iç savaşından bu yana istikrarsız bir yapıya sahip. Ülke, mezhepsel çizgilerde bölünmüş bir siyasi sistemle yönetiliyor. Hizbullah, İran’ın desteğiyle hem siyasi hem askeri kanadı güçlü bir aktör olarak öne çıkıyor. Son dönemde İsrail, İran’ın Suriye ve Lübnan’daki nüfuzunu kırmak için Hizbullah hedeflerine düzenlediği saldırıları artırdı. ABD ise diplomatik yollarla gerilimi düşürmeye çalışırken, İran’ın bölgedeki varlığına karşı sert yaptırımlar uygulamaya devam ediyor. Lübnan hükümeti, bu çatışmanın ortasında ekonomik krizle boğuşurken, ordusu ve güvenlik güçleri müdahale edemiyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut: Lübnan’dan Taşan Kriz
Lübnan’daki kriz, yalnızca ülke sınırlarını aşan bir boyuta sahip. İsrail’in saldırıları, Gazze’deki savaşın ardından bölgesel bir yangına dönüşme tehlikesi taşıyor. İran, Hizbullah aracılığıyla Lübnan’da varlığını sürdürürken, ABD ve İsrail bu varlığı sınırlamak istiyor. Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi bölgesel güçler, gelişmeleri endişeyle izliyor. Avrupa Birliği, sivil kayıpların artması üzerine taraflara itidal çağrısı yaparken, Birleşmiş Milletler geçici gücü UNIFIL ateşkesi korumakta zorlanıyor. Eğer kriz kontrolden çıkarsa, Doğu Akdeniz’de enerji nakil hatları ve deniz güvenliği de risk altına girebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Lübnan’daki gelişmeler, Türkiye için doğrudan bir tehdit oluşturmasa da bölgesel istikrarı derinden etkiliyor. Türkiye, Lübnan’daki siyasi taraflarla ve özellikle Sünni kesimle yakın ilişkilere sahip. Ayrıca Doğu Akdeniz’deki enerji keşifleri ve deniz yetki alanları konusunda Lübnan’ın istikrarı kritik önem taşıyor. Olası bir bölgesel savaş, mülteci akışlarını artırabilir ve Türkiye’nin zaten yüklü olan sınır güvenliği politikasını zorlayabilir. Türkiye, bu nedenle hem ABD hem de İran ile dengeli bir diplomasi yürütmek zorunda.
