Lübnan Sağlık Bakanlığı, İsrail'in Mart 2024'ten bu yana ülke genelinde düzenlediği askeri operasyonlarda en az 3.648 kişinin hayatını kaybettiğini ve 15.459 kişinin yaralandığını duyurdu. Bakanlık tarafından yapılan açıklamada, söz konusu rakamların 8 Ekim 2023'ten bu yana Hizbullah ile İsrail arasında devam eden çatışmaların bir parçası olduğu belirtildi. Lübnan makamları, ölü sayısının büyük bölümünün sivil olduğunu ve saldırıların yoğunlaştığı bölgelerde insani durumun her geçen gün kötüleştiğini ifade ediyor.
Gelişmenin Arka Planı
İsrail ile Lübnan arasındaki gerilim, 7 Ekim 2023'te Hamas'ın İsrail'e yönelik saldırısının ardından tırmanmıştı. Hizbullah, Hamas'ı desteklemek amacıyla sınır ötesi saldırılara başlamış, İsrail de buna karşılık olarak Lübnan'ın güneyine ve başkent Beyrut'a hava saldırıları düzenlemişti. Çatışmalar, özellikle Eylül 2024'te İsrail'in çağrı cihazı patlamaları ve Hizbullah komutanlarına yönelik hedefli suikastlerle daha da yoğunlaştı. Lübnan hükümeti, uluslararası topluma ateşkes çağrısında bulunurken, BM ve diğer arabulucular tarafları diyaloğa ikna etmeye çalışıyor.
Lübnan Sağlık Bakanlığı'nın verilerine göre, saldırılarda 3.648 kişi ölürken yaralı sayısı 15.459'a ulaştı. Bu rakamlar, 2006'daki İsrail-Lübnan savaşından bu yana en yüksek can kaybına işaret ediyor. Açıklamada ayrıca, sağlık altyapısının ağır hasar gördüğü, hastanelerin yaralı akınına yetişmekte zorlandığı ve tıbbi malzeme sıkıntısı yaşandığı vurgulandı.
Bölgesel ve Küresel Boyut
İsrail'in Lübnan'daki operasyonları, bölgesel istikrarı tehdit eden boyutlara ulaştı. Hizbullah'ın İran tarafından desteklenmesi, çatışmaların daha geniş bir bölgesel savaşa dönüşme riskini artırıyor. ABD ve Fransa gibi Batılı ülkeler, diplomatik çözüm çağrıları yaparken, İsrail'in uluslararası insancıl hukuku ihlal ettiği yönünde eleştiriler yükseliyor. BM İnsan Hakları Ofisi, sivil kayıplarının orantısız olduğunu belirterek bağımsız bir soruşturma çağrısında bulundu. Öte yandan, İran ve Rusya gibi aktörler, İsrail'in saldırganlığını kınayarak Lübnan'ın toprak bütünlüğüne destek sinyali verdi.
Çatışmaların enerji piyasalarına etkisi de yakından takip ediliyor. Doğu Akdeniz'deki doğalgaz çalışmaları, bölgedeki gerginlik nedeniyle sekteye uğrama riski taşıyor. Aynı zamanda, Lübnan'da yaşanan insani kriz, komşu ülkelere sığınmacı akışını hızlandırabilir. Bu durum, başta Türkiye ve Ürdün olmak üzere bölge ülkeleri için yeni bir sınav anlamına geliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Lübnan'daki çatışmalar, Türkiye'nin Doğu Akdeniz'deki enerji ve güvenlik çıkarlarını doğrudan ilgilendiriyor. Türkiye, bölgede istikrarsızlığın artmasını istemeyen aktörlerden biri olarak, hem Lübnan hükümeti hem de İsrail ile dengeli bir diplomasi yürütüyor. Öte yandan, Hizbullah'ın varlığı ve İran'ın bölgedeki nüfuzu, Türkiye'nin dış politikasında dikkate alması gereken unsurlar. Ankara, Birleşmiş Milletler nezdinde ateşkes çağrılarını desteklerken, insani yardım koridorlarının açılması için çaba sarf ediyor. Bu gelişmeler, Türkiye'nin Orta Doğu'daki arabuluculuk rolünü pekiştirme potansiyeli taşımakla birlikte, sığınmacı krizi ve enerji güvenliği gibi konularda ek yük getirebilir.
