Lübnan Başbakanı Nevaf Selam, İsrail'in güney Lübnan'daki köylere yönelik saldırılarını 'uluslararası hukukun açık bir ihlali' olarak nitelendirerek, Tel Aviv yönetiminin söz konusu yerleşim yerlerinin askeri hedef olduğu yönündeki iddialarını reddetti. Selam, dün akşam yaptığı yazılı açıklamada, İsrail ordusunun son haftalarda sivil yerleşim alanlarını hedef alarak köprüleri, su ve elektrik altyapısını tahrip ettiğini ve bu durumun bölgede yaşayan on binlerce kişinin evlerine dönmesini engellediğini belirtti. Başbakan, uluslararası toplumun bu ihlallere karşı harekete geçmesi çağrısında bulunarak, Lübnan'ın kayıplarının karşılanması ve yeniden imar sürecinin başlatılması için tazminat talep etti.
Gelişmenin Arka Planı
İsrail ile Lübnan arasındaki gerilim, 7 Ekim 2023'te Hamas'ın İsrail'e düzenlediği saldırıların ardından başlayan çatışmalarla tırmanmıştı. Hizbullah'ın İsrail'in kuzeyine açtığı ateşle birlikte iki taraf arasında günlük çatışmalar yaşanmış, 27 Kasım 2024'te varılan ateşkes anlaşmasına rağmen İsrail ordusu, güney Lübnan'daki bazı bölgelerde varlığını sürdürmeye devam ediyor. Ateşkesin ardından İsrail, Hizbullah'ın askeri altyapısını hedef aldığını savunarak köy ve kasabalarda patlatmalar gerçekleştiriyor. Ancak Başbakan Selam, bu operasyonların sivil yerleşimleri hedef aldığını ve Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin 1701 sayılı kararına aykırı olduğunu belirtti.
Lübnan hükümeti, İsrail'in güneydeki köylerde yıkıma yol açtığını ve yerinden edilen nüfusun evlerine dönememesi nedeniyle insani bir kriz yaşandığını kaydediyor. Ülke, ekonomik krizin pençesindeyken bir de savaşın yıkımıyla mücadele etmek zorunda. Selam, uluslararası toplumun yalnızca kınama bildirileri yayınlamak yerine ciddi yaptırımlar uygulaması gerektiğini ifade ederek, 'Bu saldırılar sadece Lübnan'ı değil, uluslararası hukuka duyulan güveni de hedef alıyor' dedi.
Öte yandan İsrail, güney Lübnan'daki operasyonlarının Hizbullah'ın yeniden silahlanmasını engellemeyi amaçladığını savunuyor. İsrail Savunma Kuvvetleri, yıkılan bazı köylerde Hizbullah'a ait silah depolarının yer altı tünellerinde bulunduğunu ileri sürüyor. Ancak Lübnan tarafı bu iddiaları reddediyor ve İsrail'in sürdürdüğü işgalin ateşkes anlaşmasının ihlali olduğunu savunuyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Bu gelişme, Ortadoğu'da istikrarı tehdit eden yeni bir kırılma noktası yaratıyor. Ateşkesin kalıcı olması, bölgede geniş çaplı bir çatışmanın önlenmesi açısından kritik önem taşıyor. İsrail'in eylemleri, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin yanı sıra birçok ülke tarafından eleştiriliyor. Avrupa Birliği, ateşkesin taraflarca tam olarak uygulanması çağrısı yaparken, ABD yönetimi ise İsrail'in meşru müdafaa hakkına vurgu yaparak sınırlı destek veriyor. Bu durum, uluslararası toplumun Ortadoğu'daki krizlere yaklaşımında ikili standartlar olduğu yönündeki tartışmaları da güçlendiriyor.
Bölgede İran destekli gruplarla İsrail arasındaki gerginlik, Lübnan'ı adeta bir satranç tahtasına çevirmiş durumda. Hizbullah'ın siyasi kanadı, Başbakan Selam'ın açıklamalarını desteklerken, örgütün askeri kanadı ise İsrail'e karşı yeni bir çatışmaya hazır olduklarını ancak şu an ateşkese bağlı kaldıklarını duyurdu. Bu gelişmeler, Lübnan'ın iç siyasetinde de yankı buluyor; hükümet, istikrarı sağlamakta güçlük çekerken, sokaklarda İsrail karşıtı protestolar artıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin Ortadoğu politikası açısından yakından izlenmesi gereken bir süreci işaret ediyor. Türkiye, Lübnan'ın toprak bütünlüğüne ve egemenliğine verdiği desteği daha önce de dile getirmişti; bu bağlamda İsrail'in uluslararası hukuku ihlali, Türkiye'nin itirazlarıyla örtüşüyor. Türkiye, Gazze'de olduğu gibi Lübnan konusunda da İsrail'in politikalarını kınayan bir tutum sergileyebilir. Ayrıca, bölgedeki istikrarsızlığın Türkiye'nin güvenliğine yansıyabileceği ve mülteci akınlarına neden olabileceği göz önüne alındığında, Ankara'nın insani yardım faaliyetlerini artırması olasıdır. Bu süreç, Türkiye'nin Doğu Akdeniz enerji politikaları açısından da bölgedeki dengeleri yakından takip etmesini gerektiriyor.
