ABD arabuluculuğunda sağlanan ve Lübnan'daki çatışmalara son vermesi beklenen ateşkes anlaşması, Hizbullah'ın koşulları reddetmesi ve İsrail'in operasyonlarını sürdüreceğini açıklamasıyla birlikte uygulamaya konulamadı. Anlaşmanın temel dayanağı, İran destekli Hizbullah'ın saldırılarını durdurmasına bağlıyken, örgütün lideri bu şartları kabul etmeyeceklerini bildirdi. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ise ülkesinin güvenlik çıkarları doğrultusunda askeri harekâtın devam edeceğini duyurdu. Bu gelişmeler, uluslararası toplumun çatışmayı sona erdirme çabalarını zora sokarken Lübnan'da sivillerin durumu giderek kötüleşiyor.
Anlaşmanın Detayları ve Tıkanma Noktaları
ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken tarafından duyurulan ateşkes planı, tarafların karşılıklı olarak saldırıları durdurmasını ve Lübnan hükümetinin güney bölgelerinde kontrolü yeniden sağlamasını öngörüyordu. Ancak Hizbullah Genel Sekreteri Hasan Nasrallah, yaptığı açıklamada, örgütün kuzey İsrail'deki hedeflere yönelik roket saldırılarını ancak İsrail'in Gazze'deki operasyonlarını durdurması halinde sona erdireceklerini belirtti. Nasrallah, ''Saldırılarımız Gazze'deki direnişle koordineli olarak devam edecek. ABD'nin tek taraflı dayattığı şartları kabul etmiyoruz'' ifadelerini kullandı. İsrail tarafından ise Savunma Bakanı Yoav Gallant, ''Hizbullah tehdidi tamamen bertaraf edilene kadar operasyonlarımızı sürdüreceğiz'' diyerek anlaşmanın kabul edilemez olduğunu ima etti. Bu açıklamalar, ateşkesin kısa vadede hayata geçirilme ihtimalini neredeyse sıfıra indirmiş durumda.
BM Lübnan Özel Koordinatörü Joanna Wronecka, ateşkesin sağlanamamasından duyduğu üzüntüyü dile getirerek, ''Sivillerin korunması için acil bir adım atılması şart, ancak tarafların pozisyonları uzlaşmadan uzak'' dedi. Lübnan'da son iki haftada 300'den fazla sivil hayatını kaybetti, yüz binlerce kişi yerinden edildi. Ülkenin zaten krizdeki ekonomisi, çatışmaların uzamasıyla daha da derin bir çöküşle karşı karşıya.
Bölgesel ve Küresel Yansımalar
Lübnan'daki çatışmanın tırmanması, tüm Ortadoğu'da bir domino etkisi yaratma potansiyeli taşıyor. İran'ın en önemli vekil güçlerinden biri olan Hizbullah'ın savaşa dahil olması, bölgesel bir yangını tetikleyebilir. ABD, bölgeye ek askeri sevkiyat yaparken, Fransa ve Almanya acil diplomatik çözüm çağrılarını yineliyor. Rusya ise çatışmanın Suriye'ye sıçramasından endişe ediyor. İran Dışişleri Bakanı Hüseyin Emir Abdullahiyan, ''Lübnan halkı ve direniş güçleri yalnız değil'' diyerek desteğini yinelerken Suudi Arabistan, tansiyonun düşürülmesi için taraflara çağrıda bulundu. Uzmanlar, mevcut durumun 2006'daki İsrail-Hizbullah savaşına benzer bir uzun süreli çatışmaya dönüşebileceği uyarısında bulunuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Lübnan'daki ateşkesin başarısız olması, Türkiye'nin Doğu Akdeniz'deki jeopolitik hesaplarını ve bölgesel istikrar politikalarını doğrudan etkilemektedir. Türkiye, Lübnan'ın toprak bütünlüğü ve siyasi birliğini desteklerken, olası bir İsrail-Hizbullah çatışması, Mavi Vatan doktrini ve Doğu Akdeniz'deki enerji keşifleri açısından risk oluşturmaktadır. Ayrıca, Türkiye'nin ev sahipliği yaptığı Suriyeli sığınmacılara yenilerinin eklenmesi endişesi ve bölgede artan terör tehdidi, Ankara'yı diplomatik girişimlere yöneltebilir. Türkiye, BM ve İslam İşbirliği Teşkilatı nezdinde acil ateşkes çağrılarını artırmalı ve insani yardım koridorlarının açılması için çaba göstermelidir.
