Birleşik Krallık siyasetinde aşırı sağ yeni bir kuvvet doğuyor. Restore Britain adlı sert sağcı parti, göçmen karşıtı söylemleriyle tanınan lideri James Lowe önderliğinde, popülist rakibi Nigel Farage’ın Reform UK partisine meydan okumaya hazırlanıyor. Parti, ilk büyük sınavını 18 Haziran’da yapılacak Makerfield ara seçiminde verecek, ancak hedefi çok daha büyük: tüm ülke çapında bir seçim mücadelesi. Lowe, “Britanya’yı kurtarmak” sloganıyla yola çıkan oluşumun, geleneksel muhafazakâr seçmenden ve Reform UK’den oy koparmayı planlıyor.
Restore Britain’ın Yükselişi ve Stratejisi
James Lowe, daha önce UKIP ve Brexit Partisi’nde görev yapmış deneyimli bir siyasetçi. 2023’te kurduğu Restore Britain, net bir göçmen karşıtı ve milliyetçi çizgide. Parti, Birleşik Krallık’ın AB’den ayrılmasını yetersiz bulan, daha radikal bir egemenlik anlayışını savunuyor. Lowe’un stratejisi, Farage’ın “ılımlı” olarak nitelendirdiği politikalarını aşarak, daha sert bir söylemle tabanı genişletmek. Partinin Makerfield’daki adayı, yerel bir aktivist olan Sarah Kemp. Kemp, kampanyasında “göçün durdurulması” ve “İngiliz işçilerin korunması” vaatleriyle öne çıkıyor. Anketler, Restore Britain’ın şu anda ulusal oy oranının %2-3 civarında olduğunu gösteriyor, ancak parti bu oranı %10’a çıkarmayı hedefliyor.
Makerfield, İngiltere’nin kuzeybatısında, geleneksel olarak İşçi Partisi’nin kalesi bir bölge. Ancak son yıllarda Brexit ve göç konuları seçmenin hassasiyetini artırdı. 2019 genel seçimlerinde İşçi Partisi %52 oy alırken, Muhafazakâr Parti %28’de kalmıştı. Restore Britain, burada hem İşçi hem de Muhafazakâr seçmenden oy çalmayı umuyor. Uzmanlar, partinin başarısının, özellikle düşük gelirli ve göçten etkilenen bölgelerde etkili olabileceğini belirtiyor. Lowe, “Biz gerçek muhafazakârlarız. Farage, sadece bir medya figürü. Gerçek değişim için Restore Britain gerekli” diyor.
Nigel Farage ve Reform UK’ye Etkisi
Nigel Farage, Brexit referandumunun ardından kurduğu Reform UK ile şu anda anketlerde %10-12 oy alıyor. Ancak Restore Britain’ın yükselişi, Farage’ın tabanını bölebilir. Farage, son açıklamasında Lowe’u “aşırılıkçı” olarak nitelendirerek, “Bölünme, solun işine yarar” uyarısında bulundu. Analistler, iki partinin benzer tabana hitap etmesi nedeniyle Restore Britain’ın Reform UK’nin oylarını %3-4 oranında azaltabileceğini öngörüyor. Bu durum, Muhafazakâr Parti’nin de işine gelebilir; çünkü aşırı sağ oyların bölünmesi, bazı seçim bölgelerinde Muhafazakâr adayların kazanma şansını artırabilir. Ancak Restore Britain, aynı zamanda Muhafazakâr Parti’den de oy çalıyor. Partinin göçmen karşıtı söylemi, Başbakan Rishi Sunak’ın Ruanda politikasını yetersiz bulan seçmenleri cezbediyor.
Restore Britain’ın ulusal stratejisi, önümüzdeki genel seçimlerde en az 50 aday çıkarmayı içeriyor. Parti, özellikle İngiltere’nin doğu ve güney kıyılarındaki göçmen karşıtı bölgelere yoğunlaşıyor. Lowe, “Farage, sisteme entegre oldu. Biz sistemi değiştireceğiz” ifadelerini kullanıyor. Partinin finansmanı ise küçük bağışçılar ve çevrimiçi kampanyalarla sağlanıyor. Henüz büyük bir medya desteği olmasa da, sosyal medyada etkili bir şekilde örgütleniyorlar. Özellikle TikTok ve Telegram üzerinden genç seçmene ulaşmayı hedefliyorlar.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Restore Britain gibi aşırı sağcı partilerin Avrupa’da yükselişi, Türkiye’nin AB ve Birleşik Krallık ile ilişkilerini dolaylı olarak etkileyebilir. Göçmen karşıtı söylem, Türk kökenli Britanya vatandaşlarını hedef alabilir ve toplumsal gerilimi artırabilir. Ayrıca, bu partilerin iktidara gelmesi veya etkili olması halinde, Türkiye-İngiltere ticaret anlaşmaları ve vize politikaları olumsuz etkilenebilir. Brexit sonrası imzalanan serbest ticaret anlaşması, aşırı sağın korumacı politikalarıyla tehlikeye girebilir. Bölgesel olarak, Avrupa’da yükselen popülist dalga, Türkiye’nin AB üyelik sürecini daha da zora sokabilir. Ancak kısa vadede doğrudan bir tehdit oluşturması beklenmiyor; Türkiye’nin bu gelişmeleri yakından izlemesi ve diplomatik çeşitliliğini artırması önem taşıyor.
