Louisiana eyaletinde inşa edilmekte olan dev veri merkezleri ve endüstriyel tesisler, bölge halkı ve çevre örgütleri tarafından ‘yeni bir Kanser Koridoru’ yaratmakla suçlanıyor. ABD’nin güney eyaletlerinde hızla yaygınlaşan veri merkezi projeleri, özellikle Mississippi Nehri boyunca dizili petrokimya tesislerinin bulunduğu alanlarda yoğunlaşıyor. Louisiana Çevre Kalitesi Departmanı’na göre, eyalette halihazırda 20’den fazla büyük ölçekli veri merkezi projesi değerlendirme aşamasında. Ancak çevreciler, bu tesislerin enerji ihtiyacının büyük ölçüde fosil yakıtlardan karşılanacağını ve bunun da hava kirliliğini artıracağını belirtiyor.
Kanser Koridoru’nun arka planı
Mississippi Nehri’nin Louisiana kıyılarında uzanan ve yaklaşık 130 kilometrelik bir alanı kapsayan bölge, ABD’de ‘Kanser Koridoru’ (Cancer Alley) olarak biliniyor. Bu bölgede 150’den fazla petrokimya tesisi bulunuyor ve bu tesislerin çevreye yaydığı kanserojen atıklar nedeniyle bölge sakinleri arasında kanser vakaları ortalamanın çok üzerinde. Veri merkezlerinin bölgeye yatırım yapmasının nedeni, ucuz arazi ve enerjiye erişim. Ancak uzmanlar, yeni tesislerin mevcut kirlilik yükünü daha da ağırlaştıracağını vurguluyor. Louisiana State University’den çevre mühendisi Prof. John Smith, “Veri merkezleri devasa enerji tüketiyor. Eyaletin elektrik şebekesi büyük ölçüde doğalgaza dayalı olduğu için her yeni veri merkezi, ek doğalgaz yakılması ve dolayısıyla daha fazla karbon emisyonu ile partikül madde anlamına geliyor” diyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Louisiana’daki bu gelişmeler, ABD genelinde veri merkezi inşaatlarına yönelik artan bir eğilimin parçası. Bulut bilişim ve yapay zeka talebiyle birlikte veri merkezlerine olan ihtiyaç hızla artıyor. Ancak bu tesislerin çevresel etkileri konusunda endişeler de büyüyor. Uluslararası Enerji Ajansı’na göre, veri merkezleri küresel elektrik tüketiminin yaklaşık %1’ini oluşturuyor ve bu oran 2030’a kadar %3’e çıkabilir. Louisiana’daki projeler, ABD’nin enerji politikası ile çevre koruma arasındaki gerilimi de gözler önüne seriyor. Eyalet yönetimi, yatırım ve istihdam yaratma vaadiyle projelere destek verirken, çevre örgütleri ve yerel halk “kâr bana, kirlilik sana” politikasını eleştiriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Louisiana’daki veri merkezi krizi, Türkiye’nin enerji ve teknoloji yatırımları açısından önemli dersler içeriyor. Türkiye de son yıllarda veri merkezi yatırımlarını teşvik ediyor ve İstanbul, Ankara gibi şehirlerde büyük projeler hayata geçiyor. Ancak bu tesislerin çevresel etkileri henüz yeterince tartışılmıyor. Louisiana örneği, veri merkezlerinin yoğun enerji tüketiminin fosil yakıt bağımlılığını artırabileceğini ve hava kirliliğine yol açabileceğini gösteriyor. Türkiye’nin yenilenebilir enerji kaynaklarına yönelmesi ve veri merkezi yatırımlarında çevresel sürdürülebilirlik kriterlerini zorunlu kılması, hem iklim hedefleri hem de halk sağlığı açısından kritik önem taşıyor.
