Çin, ülkenin batısındaki Lop Nur Çölü'nde yer alan uçuş test tesisini hızla genişletiyor. Uydu görüntüleriyle ortaya çıkan bu hamle, analistlere göre Pekin'in ABD ile artan hava gücü rekabetinde yeni nesil askeri uçaklarının geliştirme sürecini hızlandırmasına yardımcı olabilir. Lop Nur, Çin'in nükleer testlerinin yapıldığı tarihi bir bölge olarak biliniyor; ancak son yıllarda insansız hava araçları ve gizli savaş uçakları gibi ileri teknoloji askeri projelerin test merkezi haline geldi.
Lop Nur: Çin'in Gizli Hava Üssü
Çin'in Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nde bulunan Lop Nur Çölü, uzun süredir askeri faaliyetler için kullanılıyor. 1964'ten 1996'ya kadar nükleer denemelere ev sahipliği yapan bölge, şimdi Çin Halk Kurtuluş Ordusu'nun (PLA) en gelişmiş hava platformlarını test ettiği bir merkez haline geldi. Son uydu fotoğrafları, mevcut pistlerin yanına yeni bir pist inşa edildiğini ve uçak barınaklarının sayısının arttığını gösteriyor. Uzmanlar, bu genişlemenin özellikle hayalet uçak teknolojisi ve insansız muharip hava araçları (UCAV) üzerinde yoğunlaşan testleri desteklediğini belirtiyor.
Çin'in halihazırda J-20 Mighty Dragon hayalet avcı uçağı ve H-20 stratejik bombardıman uçağı gibi projeleri bulunuyor. Lop Nur'daki tesis, bu uçakların prototiplerinin uçuş testlerinin yanı sıra, yeni nesil motor ve radar sistemlerinin denenmesi için kullanılıyor. Analistler, tesisin genişletilmesinin Çin'in savunma sanayisindeki yerli üretim kabiliyetini artırdığını ve ABD'nin teknolojik üstünlüğüne meydan okuma çabasını yansıttığını söylüyor.
ABD ile Hava Gücü Yarışı
ABD, F-22 Raptor ve F-35 Lightning II gibi hayalet uçaklarla hava üstünlüğünü elinde tutuyor. Ancak Çin, son yirmi yılda savunma bütçesini istikrarlı bir şekilde artırarak bu açığı kapatmaya çalışıyor. Lop Nur'daki genişleme, Pekin'in yeni nesil hayalet uçakları daha hızlı test etme ve konuşlandırma hedefinin bir parçası. Uydu görüntüleri, 2020'den bu yana bölgedeki yapılaşmanın %50 arttığını ortaya koyuyor.
Çin'in yeni nesil uçağı olarak anılan J-XX (veya J-28) projesinin de burada test edildiği iddia ediliyor. Bu uçakların, ABD'nin Altıncı Nesil Hava Üstünlüğü (NGAD) programına yanıt olarak geliştirildiği düşünülüyor. ABD Hava Kuvvetleri, NGAD kapsamında insansız ve yapay zeka destekli savaş uçakları üzerinde çalışırken, Çin'in de benzer bir yarışta olduğu görülüyor. Lop Nur, bu yarışın merkezindeki sessiz ama kritik bir üs olarak öne çıkıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Çin'in Lop Nur üssünü genişletmesi ve hayalet uçak teknolojisindeki ilerlemesi, küresel askeri dengeyi etkileyerek Türkiye'yi dolaylı yoldan ilgilendiriyor. Türkiye, kendi yerli savaş uçağı KAAN (TF-X) projesini geliştirirken, Çin'in hızlı ilerleyişi NATO içindeki teknoloji paylaşımını ve savunma sanayii iş birliklerini yeniden şekillendirebilir. Ayrıca, Asya-Pasifik'teki bu rekabet, ABD'nin kaynaklarını ve dikkatini bölmeye devam ederse, Türkiye'nin jeopolitik önemi artabilir. Yine de doğrudan bir etki sınırlı; ancak küresel savunma trendlerini takip etmek Türkiye'nin stratejik planlaması için faydalı olacaktır.
