Londra'da, İran muhalif yayın kuruluşu Iran International'ın sunucusu Pouria Zeraati'yi (37) evinin önünde bıçaklayarak yaralayan iki kişi, 29 yıl hapis cezasına çarptırıldı. Saldırı 29 Mart 2024'te Wimbledon bölgesinde gerçekleşmişti. Mahkeme, saldırganların İran rejimi tarafından yönlendirildiğine hükmetti. İngiltere'deki İran elçisi ise suçlamaları reddetti.
Gelişmenin arka planı
İngiltere'de ağır ceza mahkemesi olan Old Bailey'de görülen davada, sanıklar Mahnaz ve Sajjad adlı iki kişi, tercüman yardımıyla yargılandı. Polis soruşturması, saldırının İran İstihbarat Bakanlığı tarafından organize edildiğini ortaya koydu. Mahkeme, saldırganların İran'dan aldıkları talimat doğrultusunda Zeraati'yi hedef aldığını belirledi.
Zeraati, bacağından ağır yaralanmış, uzun süre hastanede tedavi görmüştü. Olay, İngiltere'de İran karşıtı faaliyetlerde bulunan gazetecilere yönelik baskıların bir parçası olarak değerlendiriliyor. Iran International, İran'da yasaklı bir kanal ve rejim karşıtı haberler yayınlıyor.
Bölgesel ve küresel boyut
İngiltere Dışişleri Bakanlığı, saldırının İran'ın muhaliflere yönelik uluslararası operasyonlarının bir yansıması olduğunu belirtti. İran'ın Londra Büyükelçiliği ise suçlamaları 'asılsız' nitelendirerek, İran'ın bu tür eylemlerle ilişkilendirilmesini reddetti. Olay, İran'ın Avrupa'da muhalifleri hedef almasıyla ilgili endişeleri yeniden alevlendirdi. İngiltere, daha önce de İran'ı İngiliz topraklarında komplo düzenlemekle suçlamıştı.
Bu saldırı, İngiltere-İran ilişkilerinde yeni bir kriz noktası oluşturdu. İngiltere İçişleri Bakanı, İran'dan gelen tehditlere karşı ülke güvenliğini artıracaklarını açıkladı. Avrupa Birliği de İran'ın muhaliflere yönelik yurtdışı operasyonlarını kınadı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İran'ın sınır komşusu olan Türkiye, Tahran ile karmaşık ilişkilere sahip. Bu olay, İran'ın uluslararası alanda muhaliflere yönelik operasyonlarını yansıtıyor. Türkiye'de de İran muhaliflerinin varlığı ve faaliyetleri bulunuyor. Ankara, İran ile işbirliği yaparken, kendi topraklarında bu tür operasyonlara izin vermeyeceğini net bir şekilde ortaya koyabilir. Ayrıca, İngiltere ile Türkiye arasındaki güvenlik işbirliği kapsamında, bu tür tehditlere karşı ortak önlemler alınması gündeme gelebilir. Olay, İran'ın bölgesel güç olarak uluslararası hukuku ihlal etme potansiyelini ve Türkiye'nin bu durumdaki denge politikasını sorgulatıyor.
