ABD Senatosu'nun etkili isimlerinden Cumhuriyetçi Senatör Lindsey Graham, 71 yaşında 'kısa ve ani bir hastalık' sonucu hayatını kaybetti. Cumartesi günü vefat eden Graham için başta eski Başkan Donald Trump olmak üzere Amerikalı siyasetçiler taziye mesajları yayımladı. Trump, Truth Social platformunda yaptığı açıklamada Graham'ı 'tanıdığım en büyük insanlardan ve senatörlerden biri' olarak nitelendirdi. Graham, 2003'ten bu yana Güney Carolina'yı Senato'da temsil ediyor, özellikle dış politika ve savunma konularında etkili bir duruş sergiliyordu.
Kimdi Lindsey Graham: Savaş yanlısı çizgiden Trump'ın müttefiki olmaya uzanan kariyer
Lindsey Graham, Cumhuriyetçi Parti içinde her zaman 'güvercin' kanadında yer almasa da, özellikle John McCain ile yakın dostluğu ve Irak, Afganistan operasyonlarına verdiği destekle tanınırdı. Ancak son yıllarda Donald Trump'ın en sadık destekçilerinden biri haline geldi. Graham, 2016 seçimlerinde Trump'ı eleştirse de, başkanlık döneminde onun yanında yer aldı. Trump'ın 2020 seçimlerine itiraz sürecinde de aktif rol oynadı. Senato Yargı Komitesi'ndeki görevi sırasında muhafazakâr yargıç adaylarının onaylanması için çaba harcadı. Graham, ayrıca İran, Suriye ve Rusya konularında sert bir tutum izlemesiyle biliniyordu.
Graham'ın ani vefatı, Amerikan siyasetinde bir dönemin kapanışı olarak yorumlanıyor. Onun boşalttığı senato koltuğu için eyalet valisi Henry McMaster'ın yakın zamanda bir vekil atayacağı bildirildi. McMaster yaptığı açıklamada, 'Lindsey Graham sadece eyaletimiz için değil, tüm ülke için bir devlet adamıydı' ifadelerini kullandı. Demokratik Parti liderleri de Graham'ın vefatından duydukları üzüntüyü dile getirdi. Eski Başkan Barack Obama, 'Zor zamanlarda iş birliği yapmayı bilen bir senatördü' dedi.
Graham'ın küresel etkisi: İran'dan Ukrayna'ya uzanan sert çizgi
Lindsey Graham, özellikle dış politika alanında 'şahin' olarak tanımlanırdı. İran nükleer anlaşmasına (JCPOA) karşı çıktı, ABD'nin Suriye'den çekilmesini eleştirdi ve Ukrayna'ya askeri yardımın artırılmasını savundu. Graham, NATO'nun güçlendirilmesi gerektiğini sık sık vurgulardı. Ancak bu tutumu, Trump'ın ilk döneminde zaman zaman gerilimlere yol açmıştı. Trump, Graham'ın 'savaş çığırtkanı' olduğunu söylese de, sonradan araları düzeldi. Graham, Trump'ın 2024 adaylığına destek verdi ve ceza davaları sırasında ona arka çıktı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Lindsey Graham'ın vefatı, Türk-Amerikan ilişkileri açısından önemli bir figürün kaybı anlamına geliyor. Graham, özellikle S-400 krizi sırasında Türkiye'ye yönelik yaptırımları desteklemiş, Doğu Akdeniz'de Yunanistan'ı savunan bir çizgi izlemişti. Aynı zamanda PKK/YPG'ye verilen desteğin sorgulanması gerektiğini ifade eden nadir senatörlerden biriydi. Ancak genel olarak Türkiye'ye mesafeli duruşu, Cumhuriyetçi kanatta etkili bir isim olduğu için Türk dış politikasını zorlayıcıydı. Yerini alacak yeni senatörün kim olacağı, Türkiye-ABD ilişkilerinin seyrini etkileyen faktörlerden biri olacak.
