ABD Senatosu'nun önde gelen isimlerinden Cumhuriyetçi Lindsey Graham, 71 yaşında "kısa ve ani" bir hastalık sonucu hayatını kaybetti. Graham, ölümünden hemen önce Ukrayna'nın başkenti Kiev'e yaptığı son ziyaretinde, ABD'nin Rusya'ya karşı savaşında Ukrayna'ya desteğini yinelemişti. Senatörün ofisinden yapılan açıklamada ölüm nedeniyle ilgili ayrıntı verilmezken, Graham'ın "Soğuk Savaş'ın son gerçek savaşçılarından" biri olduğu vurgulandı.
Graham'ın siyasi mirası ve Ukrayna bağlantısı
Lindsey Graham, 2003'ten beri Güney Carolina'yı temsil ettiği Senato'da özellikle dış politika ve savunma konularında etkili bir figürdü. Cumhuriyetçi Parti'nin şahin kanadının liderlerinden olan Graham, ABD'nin küresel askeri varlığını savunmasıyla tanınıyordu. Rusya'nın 2014'te Kırım'ı ilhak etmesinden bu yana Ukrayna'ya verdiği destekle bilinen senatör, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in en sert eleştirmenlerindendi.
Son Kiev ziyaretinde Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ile bir araya gelen Graham, ABD Kongresi'nden daha fazla askeri yardım için lobi yapacağını söylemişti. Ölümü, Ukrayna'ya yardım paketlerinin Kongre'deki geleceği konusunda soru işaretleri doğurdu. Zira Graham, Ukrayna yanlısı Cumhuriyetçi kanadın en güçlü seslerinden biriydi.
Soğuk Savaş kuşağının son temsilcilerinden
Graham, ABD'nin Soğuk Savaş dönemi politika yapıcılarının son temsilcilerinden biri olarak görülüyordu. 1952 doğumlu senatör, Vietnam Savaşı sonrası dönemde siyasete atılmış ve askeri gücün uluslararası ilişkilerdeki merkezi rolüne inanan bir isim olmuştu. Irak Savaşı'nın ateşli destekçilerinden olan Graham, son yıllarda Çin'in yükselişine karşı da sert bir tutum sergiliyordu.
Kongre'deki pek çok meslektaşı, onun ölümüyle ABD dış politikasında "Soğuk Savaş realizminin" sesini kaybettiğini belirtti. Ancak bazı eleştirmenler, Graham'ın askeri müdahalecilik anlayışının günümüzün karmaşık jeopolitik sorunlarına çözüm olmadığını savunuyordu. Yine de özellikle Ukrayna konusundaki kararlı duruşu, hem Cumhuriyetçiler hem de Demokratlar arasında saygı uyandırmıştı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Lindsey Graham'ın ölümü, ABD Kongresi'ndeki güç dengelerini etkileyebilecek bir gelişme. Graham, Türkiye'ye yönelik yaptırımlar konusunda zaman zaman eleştirel bir tavır alsa da, NATO'nun güçlendirilmesi ve Rusya'ya karşı caydırıcılık konularında Türkiye'nin stratejik önemini vurgulayan bir isimdi. Onun yokluğu, özellikle Ukrayna'ya yardım ve Rusya'ya yaptırımlar konusunda Kongre'deki Cumhuriyetçi desteğin zayıflamasına yol açabilir. Bu da Türkiye'nin Ukrayna-Rusya savaşında izlediği denge politikasını dolaylı olarak etkileyebilir. Ayrıca, Graham'ın Çin karşıtı söylemleri, ABD'nin Asya-Pasifik politikasında da bir boşluk yaratabilir.
