ABD'nin en tanınmış Cumhuriyetçi senatörlerinden Lindsey Graham, 71 yaşında dün akşam hayata veda etti. South Carolina temsilcisi olarak 2003'ten bu yana Senato'da görev yapan Graham, özellikle dış politika ve savunma konularındaki şahin duruşuyla biliniyordu. Ofisinden yapılan açıklamada ölüm nedeni açıklanmazken, siyasi kariyeri boyunca hem müttefiklerini hem de muhaliflerini etkilemeyi başaran Graham'ın vefatı Washington'da geniş yankı uyandırdı.
Israrcı ve Her Yerde: Graham'ın Siyasi Tarzı
Lindsey Graham, ABD siyasetinde 'tenacious' (ısrarcı) ve 'ubiquitous' (her yerde bulunan) sıfatlarıyla anılırdı. Senato'da geçirdiği 20 yıl boyunca, özellikle dış politika komitesindeki etkin rolüyle öne çıktı. Irak ve Afganistan savaşlarının sadık bir destekçisi olan Graham, askeri müdahalelerin ABD'nin küresel liderliği için vazgeçilmez olduğunu savunuyordu.
Graham'ın siyasi kariyeri, iki partili işbirliğine açık olmasıyla da dikkat çekiyordu. Özellikle göç reformu ve iklim değişikliği gibi konularda Demokrat meslektaşlarıyla ortak çalışmalar yürüttü. Ancak en sadık duruşunu her zaman Savunma Bakanlığı ve istihbarat topluluğuna verdiği destekle gösterdi. Son olarak Ukrayna'ya yapılan askeri yardım paketlerinin Kongre'den geçmesi için yoğun çaba harcayan Graham, Rusya'ya karşı sert yaptırımların savunucusuydu.
Graham'ın ölümü, Senato'da Cumhuriyetçilerin zaten kıl payı olan çoğunluğunu daha da kırılgan hale getirdi. South Carolina Valisi Henry McMaster'ın bir sonraki atamayı yapana kadar koltuğun boş kalacağı bildirildi. Bu durum, özellikle Başkan Biden'ın yargı atamaları ve yurtiçi öncelikleri üzerinde kritik öneme sahip.
Küresel Yankılar ve Siyasi Miras
Graham'ın vefatı uluslararası alanda da yankı buldu. NATO müttefikleri, özellikle Avrupalı liderler, Graham'ı ittifakın en güçlü savunucularından biri olarak nitelendirdi. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Graham'ın ülkesine verdiği sarsılmaz destek için teşekkür mesajı yayımladı. Graham, Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinin ardından Kiev'i ziyaret eden ilk ABD'li senatörlerden biriydi ve bu ziyareti "Özgür dünya Ukrayna'nın yanında" sözleriyle duyurmuştu.
Ancak Graham'ın mirası tartışmasız değil. Eleştirmenleri, onun askeri müdahale yanlısı duruşunu "savaş kışkırtıcılığı" olarak adlandırdı. Özellikle 2003 Irak Savaşı'na verdiği destek, sonraki yıllarda pişmanlık duymadığı konulardandı. İnsan hakları örgütleri, Graham'ın Suudi Arabistan ve Mısır gibi otoriter rejimlerle yakın ilişkilerini de sıkça eleştirdi.
Graham'ın ölümü, ABD siyasetinde bir dönemin kapanışı olarak yorumlanıyor. Onun enerjik ve uzlaşmaz tavrı, özellikle dış politika alanında, bir daha kolay kolay doldurulamayacak bir boşluk bıraktı. Washington'daki siyasi analistler, Graham'ın yerine geçecek kişinin onun kadar etkili olup olamayacağını sorguluyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Lindsey Graham'ın vefatı, Türk-Amerikan ilişkileri açısından önemli bir figürün kaybıdır. Graham, özellikle Suriye politikası ve PKK/YPG ile mücadelede Ankara'nın hassasiyetlerini zaman zaman dile getiren nadir ABD'li senatörlerden biriydi. 2019'da Türkiye'nin Barış Pınarı Harekatı sonrası ABD'nin yaptırım tehditlerine karşı çıkan Graham, iki ülke arasında köprü vazifesi görmüştü. Ancak, onun S-400 ve F-35 krizindeki tutumu daha karmaşıktı. Yine de, Türkiye'nin NATO içindeki önemini sıklıkla vurgulayan Graham'ın kaybı, Kongre'de Türkiye yanlısı seslerin azalması anlamına gelebilir. Bu durum, Yunanistan lobisinin güçlenmesi ve ABD-Türkiye ilişkilerinde yeni zorlukların ortaya çıkmasına yol açabilir.
