ABD Kongresi'nde Demokrat milletvekilleri, Başkan Donald Trump'ın denetimindeki 16 milyon dolarlık Lincoln Anıtı Yansıma Havuzu onarım projesindeki usulsüzlük iddialarına ilişkin kapsamlı bir soruşturma başlatılmasını talep etti. Beyaz Saray'ın yakın denetiminde yürütülen rehabilitasyon çalışmalarının, bütçe aşımı, gecikme ve kalite sorunlarıyla boğuştuğu belirtiliyor. Ulusal Park Servisi'nin denetiminden çıkarılarak özel bir ekibe devredilen proje, Kongre üyelerinin tepkisini çekti. Temsilciler Meclisi Doğal Kaynaklar Komitesi Başkanı Raul Grijalva, konuya ilişkin yazılı açıklamasında, 'Vergi mükelleflerinin parasının nasıl harcandığını bilme hakkı var. Bu proje, şeffaflık ve hesap verebilirlik açısından büyük soru işaretleri barındırıyor' ifadelerini kullandı.
Projenin geçmişi ve tartışmalı yönleri
Lincoln Anıtı'nın önünde yer alan ve Washington Anıtı'nı yansıtan ünlü havuz, 2016 yılından bu yana bakım ve onarım çalışmaları nedeniyle kapalıydı. Başlangıçta 2018 yılında tamamlanması planlanan proje, defalarca ertelendi. 2020 yılında Trump yönetimi, projeyi National Park Service'ten alarak doğrudan Beyaz Saray'a bağlı bir ekibe devretti. Bu karar, projenin maliyetini öngörülen 7 milyon dolardan 16 milyon dolara çıkardı. Ayrıca havuzun su sızdırdığı, çevre düzenlemesinin standartlara uygun olmadığı ve kullanılan malzemelerin kalitesiz olduğu yönünde raporlar basına yansıdı. Eski Park Servisi çalışanları, proje yönetimindeki siyasi müdahalelerin işleri aksattığını iddia etti. Cumhuriyetçi milletvekilleri ise soruşturma taleplerini 'saf siyasi oyun' olarak nitelendirdi. Beyaz Saray Sözcüsü, konuya ilişkin yorum yapmaktan kaçınırken, projenin tamamlanma aşamasına geldiğini ve ziyaretçilere yakında açılacağını duyurdu.
Siyasi kriz ve Kongre'deki yankıları
Olay, Başkan Trump'ın görev süresi boyunca özel ilgi gösterdiği projelerin denetimsiz yürütülmesine ilişkin endişeleri yeniden alevlendirdi. Demokratlar, bu skandalın Trump yönetiminin yolsuzluk ve kayırmacılıkla anılan diğer projelerinin de sorgulanmasına yol açabileceğini belirtiyor. Temsilciler Meclisi'nde kabul edilen bir önergeyle, projeyle ilgili tüm belgelerin ve yazışmaların komisyona teslim edilmesi istendi. Ancak Beyaz Saray, yürütme ayrıcalığını gerekçe göstererek belgeleri vermeyi reddedebilir. Uzmanlar, bu durumun anayasal bir krize dönüşme potansiyeli taşıdığına dikkat çekiyor. Ayrıca projenin, ABD'nin en önemli ulusal simgelerinden birine ev sahipliği yapan National Mall'da gerçekleşmesi, konuyu sembolik açıdan da hassas kılıyor. Ziyaretçiler, aylardır havuzun etrafındaki inşaat iskeleleri ve çamurlu alanlar nedeniyle anıtın keyfini tam olarak çıkaramıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Lincoln Anıtı havuzu skandalı, doğrudan Türkiye'yi ilgilendiren bir konu olmamakla birlikte, ABD'deki iç siyasi kutuplaşmanın ve kamu harcamalarındaki denetim sorunlarının bir yansıması olarak değerlendirilebilir. Türkiye, ABD ile ilişkilerinde benzer şeffaflık ve hesap verebilirlik taleplerini sıklıkla gündeme getirmektedir. Bu olay, ABD kurumlarının bile büyük ölçekli projelerde yaşayabileceği yönetim zafiyetlerine işaret etmekte; Türk kamuoyu ve karar alıcılar için, uluslararası projelerde denetim mekanizmalarının önemini bir kez daha hatırlatmaktadır. Ayrıca, ABD'de seçim öncesi artan siyasi gerilim, Türkiye-ABD ilişkilerinde yeni bir parametre olarak izlenmelidir.
