Kuzey Kore, Rusya'nın Ukrayna'daki savaşına asker göndermeyi sürdürecek; ancak bu destek yalnızca Pyongyang için kârlı olduğu sürece devam edecek. BBC muhabiri Quentin Sommerville'in analizine göre, Kuzey Kore lideri Kim Jong-un, Moskova ile ittifakını kendi rejiminin bekası ve ekonomik çıkarları doğrultusunda şekillendiriyor. Kuzey Kore askerlerinin savaş alanındaki varlığı, Batı'nın yaptırımlarına rağmen Pyongyang'ın Moskova ile askeri iş birliğini derinleştirdiğini gösteriyor. Bu yeni dalga, savaşın seyrini değiştirebilecek potansiyele sahip.
Gelişmenin Arka Planı
Kuzey Kore'nin Rusya'ya asker gönderme kararı, 2024 yılında Pyongyang ve Moskova arasında imzalanan kapsamlı stratejik ortaklık anlaşmasının bir sonucu. Anlaşma, taraflardan birine yönelik saldırı durumunda diğerinin askeri destek sağlamasını öngörüyor. Kuzey Kore, bu kapsamda Rusya'ya topçu mühimmatı, füze ve asker desteği sağladı. Batılı istihbarat kaynaklarına göre, şu ana kadar on binlerce Kuzey Kore askeri Rusya'nın Kursk bölgesinde konuşlandırıldı ve bu birlikler Ukrayna kuvvetlerine karşı savaşıyor. Ancak Kuzey Kore askerlerinin savaş deneyimi ve uyum sorunları nedeniyle ağır kayıplar verdiği bildiriliyor. Buna rağmen Pyongyang, asker göndermeye devam ediyor.
Peki Kuzey Kore neden asker gönderiyor? Uzmanlara göre bunun birkaç nedeni var: Birincisi, Rusya'dan gıda, enerji ve ileri teknoloji transferi. İkincisi, askerlerine modern savaş tecrübesi kazandırmak. Üçüncüsü ise uluslararası arenada yalnızlığını kırmak ve Rusya gibi bir müttefik edinmek. Kuzey Kore, bu iş birliği sayesinde Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nde Rusya'nın veto gücünü kullanarak yaptırımlardan kaçabiliyor. Ayrıca, Rusya'nın uzay ve füze teknolojisi konusunda Kuzey Kore'ye destek verdiği iddia ediliyor.
Ancak bu ittifakın sınırları var. Quentin Sommerville'e göre, Kuzey Kore yalnızca kârlı olduğu sürece asker göndermeye devam edecek. Eğer Rusya'dan beklediği ekonomik ve askeri desteği alamazsa veya kayıplar kabul edilemez boyutlara ulaşırsa, Pyongyang desteğini azaltabilir. Ayrıca, Kuzey Kore'nin Rusya'ya olan bağımlılığı arttıkça, Pekin'in bölgedeki etkisi azalabilir. Çin, Kuzey Kore'nin en büyük ticaret ortağı ve geleneksel müttefiki; ancak Pyongyang'ın Moskova'ya yakınlaşması Pekin'i rahatsız edebilir.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Kuzey Kore askerlerinin Ukrayna'da savaşması, savaşın coğrafyasını genişletiyor. Asya-Pasifik'ten Avrupa'ya uzanan bir ittifak zinciri oluşuyor. Bu durum, NATO ve Batı için yeni bir güvenlik tehdidi anlamına geliyor. Güney Kore ve Japonya, Kuzey Kore'nin Rusya ile askeri iş birliğini endişeyle izliyor. Güney Kore, bu gelişme üzerine Rusya'ya yönelik yaptırımları değerlendirebileceğini açıkladı. Japonya ise Kuzey Kore'nin füze teknolojisi transferi konusunda uyarıda bulundu.
ABD ve Avrupa Birliği, Kuzey Kore'nin Rusya'ya asker göndermesini kınadı ve Pyongyang'a yeni yaptırımlar uygulayabileceğini duyurdu. Ancak Rusya'nın BM Güvenlik Konseyi'ndeki veto yetkisi nedeniyle yeni yaptırım kararı almak zor. Bu durum, Batı'nın Kuzey Kore'ye karşı elini zayıflatıyor. Öte yandan, Ukrayna, Kuzey Kore askerlerinin varlığını savaş suçu olarak nitelendiriyor ve uluslararası toplumu harekete geçmeye çağırıyor.
Askeri uzmanlar, Kuzey Kore askerlerinin savaş alanındaki etkisinin sınırlı olacağını belirtiyor. Dil bariyeri, farklı askeri doktrinler ve teknoloji uyumsuzluğu nedeniyle bu birliklerin etkinliği düşük. Ancak yine de Rusya'nın insan gücü açığını kapatmasına yardımcı oluyor. Savaşın uzaması durumunda Kuzey Kore'nin daha fazla asker göndermesi bekleniyor. Bu da savaşın daha da karmaşık bir hal almasına yol açabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Ukrayna savaşında denge politikası izleyerek hem Kiev hem de Moskova ile diyalog kanallarını açık tutuyor. Kuzey Kore'nin Rusya'ya asker göndermesi, savaşın tırmanması ve Karadeniz'deki güvenlik dengelerini etkilemesi açısından Ankara için önemli. Türkiye, Montrö Sözleşmesi'ni uygulayarak boğazları savaş gemilerine kapatmış durumda. Ancak Kuzey Kore askerlerinin varlığı, savaşın daha geniş bir ittifaklar savaşına dönüşme riskini artırıyor. Bu durum, Türkiye'nin arabuluculuk çabalarını zorlaştırabilir ve bölgesel istikrarsızlığı derinleştirebilir. Ayrıca, NATO içinde Türkiye'nin pozisyonunu etkileyebilir.
