Kuzey İrlanda’nın başkenti Belfast, on yıllardır görülmemiş bir şiddet dalgasıyla sarsılıyor. Göçmen karşıtı terör eylemleri, özellikle kentin Protestan ağırlıklı işçi sınıfı mahallelerinde yoğunlaşıyor. Bu bölgelerde, 1998 Barış Anlaşması’nın ardından silah bırakan yasadışı Ulster Savunma Birliği (UDA) ve Ulster Gönüllü Gücü (UVF) gibi paramiliter örgütlerin yeniden etkinlik kazandığı belirtiliyor. Son haftalarda sığınmacı kamplarına ve göçmenlerin işlettiği küçük işletmelere yönelik molotofkokteylli saldırılar, taşlı protestolar ve tehdit mesajları art arda geliyor. Polis, olayların ‘etnik temizlik’ amacı taşıdığını ve toplumsal dokuyu hedef aldığını ifade ediyor.
Toplumsal Kutuplaşmanın Derinleşmesi
Şiddetin merkezindeki mahalleler, Kuzey İrlanda’nın ‘Çatışma’ (The Troubles) olarak bilinen 30 yıllık iç savaş döneminin en kanlı çatışmalarına sahne olmuş bölgeler. 1998’de imzalanan Hayırlı Cuma Anlaşması’yla büyük ölçüde sona eren çatışmaların ardından, Katolik ve Protestan topluluklar arasındaki gerginlik yerini yavaş yavaş barış sürecine bırakmıştı. Ancak Brexit sonrası Kuzey İrlanda’nın Birleşik Krallık içindeki statüsüne ilişkin belirsizlikler, ekonomik durgunluk ve artan yaşam maliyeti, toplumsal gerilimi yeniden körükledi. Uzmanlara göre, paramiliter gruplar, göçmen karşıtlığını kullanarak hem meşruiyet kazanmaya hem de devlet otoritesine karşı bir meydan okuma sergilemeye çalışıyor. Geçtiğimiz hafta bir sığınmacı yurduna düzenlenen saldırıda 12 kişi yaralanırken, polis ekipleri taş ve şişe yağmuruna tutuldu.
Saldırıların hedefindeki göçmenler çoğunlukla Suriye, Afganistan ve Somali gibi savaş bölgelerinden gelen sığınmacılar. Belfast’ta konuşlandırılan ek polis birliklerine rağmen, UDA ve UVF’nin mahallelerdeki ‘gölge yönetimi’ nedeniyle güvenlik güçlerinin müdahalesi sınırlı kalıyor. Yerel sivil toplum örgütleri, hükümeti ‘bölünmüş bir toplumda kışkırtıcı dili’ durdurmaya çağırıyor.
İrlanda ve Birleşik Krallık Arasında Gerilim
Kuzey İrlanda’daki şiddet, yalnızca Birleşik Krallık’ı değil, İrlanda Cumhuriyeti ile ilişkileri de etkiliyor. Dublin yönetimi, Belfast’taki olayların barış sürecine tehdit oluşturduğunu belirtirken, Birleşik Krallık hükümeti paramiliter grupların yeniden canlanmasına karşı sert tedbirler alacağını açıkladı. ABD ve Avrupa Birliği de endişelerini dile getirerek diyalog çağrısı yaptı. Ancak analistler, Kuzey İrlanda’nın siyasi istikrarsızlığının derinleştiği bir dönemde, göçmen karşıtı söylemlerin sadece bu ülkeye özgü olmadığını, Avrupa genelinde yükselen popülist akımların bir yansıması olduğunu vurguluyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Kuzey İrlanda’daki göçmen karşıtı şiddet, Avrupa’da yükselen aşırı sağ ve yabancı düşmanlığının bir başka yüzüdür. Türkiye, düzensiz göçle mücadele ve sığınmacı politikaları açısından benzer söylemlerin iç politikada kullanılmasına karşı dikkatli olmalıdır. Ayrıca, Kuzey İrlanda örneği, çok kültürlü toplumlarda entegrasyon politikalarının önemini göstermektedir. Türkiye’nin AB ile ilişkilerinde de göç konusu kritik bir başlık olduğundan, Belfast’taki gelişmeler Brüksel’in göç politikalarını etkileyebilir. Öte yandan, terör örgütlerinin toplumsal krizleri fırsata çevirme potansiyeli, Türkiye’nin kendi sınırları içindeki benzer yapılanmalarla mücadelesine de ışık tutmaktadır.
