Kuveyt merkezli telekomünikasyon şirketi Zain, Suriye'de 1,5 milyar doların üzerinde yatırımla bir mobil ağ kurmaya hazırlanıyor. Bloomberg'in Salı günü bildirdiğine göre, şirket Suriye'de faaliyet göstermek için lisans almış durumda ve bu yatırım, savaşın yıkıma uğrattığı ülkede yeniden yapılanma sürecinde atılan en önemli adımlardan biri olarak görülüyor. Zain, Ortadoğu ve Afrika'da 50 milyondan fazla aboneye sahip büyük bir operatör; Suriye pazarına girişi, ülkedeki telekom altyapısının modernizasyonu ve ekonomik toparlanma açısından kritik bir dönemeç.
Gelişmenin arka planı
Suriye, 2011'de başlayan iç savaşın ardından telekom altyapısının büyük kısmını kaybetti. Savaş boyunca hükümet kontrolündeki bölgelerde sabit hat ve mobil hizmetler ciddi şekilde kesintiye uğradı. Beşşar Esed rejimi, uluslararası yaptırımlar nedeniyle telekom sektöründe yabancı yatırım çekmekte zorlanıyordu. Zain'in lisans alması, rejimin ekonomik izolasyonunu kırma çabaları kapsamında değerlendiriliyor.
Zain, Kuveyt merkezli Mobile Telecommunications Company'nin bir parçası olarak 1983'te kuruldu ve şu anda 8 ülkede faaliyet gösteriyor. Şirket, daha önce de savaş sonrası Irak'ta benzer bir altyapı kurulumu gerçekleştirmişti. Suriye'deki yatırımın, ülkenin iletişim altyapısını sıfırdan inşa etmeyi ve modern 4G/5G teknolojilerine geçişi hedeflediği belirtiliyor. 1,5 milyar dolarlık bütçe, fiber optik ağlar, baz istasyonları ve veri merkezlerini kapsıyor.
Bölgesel veya küresel boyut
Bu yatırım, Suriye'nin Arap Birliği'ne yeniden kabulü ve bölgesel normalleşme sürecinin bir parçası olarak görülüyor. Kuveyt, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi Körfez ülkeleri, Esed rejimiyle ilişkileri yeniden kurma eğiliminde. Zain'in yatırımı, bu normalleşmenin ekonomik ayağını oluşturuyor. Ancak ABD ve Avrupa Birliği yaptırımları hâlâ yürürlükte; şirketin bu yaptırımları aşmak için özel lisans veya muafiyet alması gerekebilir.
Bölgesel telekom pazarında Zain, Saudi Telecom ve Etisalat gibi devlerle rekabet ediyor. Suriye pazarı, savaş sonrası düşük penetrasyon oranı ve artan mobil veri talebi nedeniyle büyüme potansiyeli taşıyor. Ancak siyasi istikrarsızlık, altyapı maliyetleri ve döviz kuru riskleri yatırımın önündeki engeller olarak sıralanıyor. Uzmanlar, bu yatırımın başarısının, uluslararası toplumun Esed rejimine yönelik tutumuna bağlı olduğunu vurguluyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Suriye'nin kuzeyinde askeri varlığını sürdürürken, Zain'in yatırımı Ankara'nın bölgedeki ekonomik nüfuzunu doğrudan etkilemeyebilir. Ancak Kuveyt gibi Körfez ülkelerinin Suriye'de artan yatırımları, Türkiye'nin Suriye politikasında yeni bir denklem yaratabilir. Özellikle yeniden yapılanma sürecinde Türk müteahhitlik firmalarının payı azalabilir. Ayrıca, telekom altyapısının modernizasyonu, sınır ötesi iletişim ve istihbarat açısından Türkiye için güvenlik riskleri de barındırıyor. Türkiye'nin, Suriye'deki yabancı yatırımları yakından izlemesi ve kendi çıkarlarını koruyacak adımlar atması gerekiyor.
