ABD Başkanı Donald Trump'ın özel temsilcisi Jared Kushner, Pazartesi günü İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile bir araya geldi. İsrailli bir yetkili The Hill'e verdiği demeçte, görüşmenin dört saat sürdüğünü ve Gazze Şeridi için hazırlanan barış planının yeniden canlandırılması amacıyla ABD'nin terör örgütü olarak tanımladığı Hamas ile yapılan görüşmelerin ardından gerçekleştiğini doğruladı. Bu ziyaret, Trump yönetiminin bölgede kalıcı bir çözüm arayışında son çabalarından biri olarak görülüyor.
Gelişmenin arka planı
Kushner, göreve başladığı günden bu yana Orta Doğu barış sürecinin ana mimarı olarak öne çıkıyor. Daha önce Bahreyn'de ekonomik bir çalıştay düzenlemiş, ancak Filistin tarafının katılımını sağlayamamıştı. Gazze'deki insani krize çözüm bulmak amacıyla Hamas'ın silah bırakması ve uluslararası toplumun yeniden inşa sürecine destek vermesi fikri, Kushner'ın planının temelini oluşturuyor. Ancak Hamas'ın silahlı kanadının varlığını sürdürmesi ve İsrail'in güvenlik endişeleri, planın önündeki en büyük engeller olarak duruyor.
Kushner'ın Kudüs'teki görüşmesi, Trump yönetiminin seçim vaatleri arasında yer alanOrta Doğu barış anlaşmasını gerçekleştirme hedefiyle örtüşüyor. Ancak uzmanlar, mevcut siyasi atmosferde kalıcı bir anlaşmanın zor olduğunu vurguluyor. İsrail'de yapılacak erken seçimler ve Filistin yönetiminin zayıflığı, süreci daha da karmaşık hale getiriyor.
Bölgesel veya küresel boyut
Bu ziyaret, sadece İsrail-Filistin çatışmasını değil, aynı zamanda bölgesel dengeleri de etkileme potansiyeli taşıyor. Mısır ve Ürdün'ün arabuluculuğunda yürütülen ateşkes çabaları, ABD'nin planıyla koordineli ilerliyor. Filistinlilerin çoğunluğu ise Trump yönetiminin Kudüs'ü İsrail'in başkenti olarak tanıması ve büyükelçilik kararı nedeniyle ABD'ye güvenmiyor. Bu nedenle Kushner'ın planı, Filistin tarafında büyük bir şüpheyle karşılanıyor.
ABD'nin bölgedeki diğer aktörlerle ilişkileri de bu süreçte kritik rol oynuyor. Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi Körfez ülkeleri, İran'a karşı ortak tavırları nedeniyle İsrail'le yakınlaşma sinyalleri veriyor. Kushner'ın ziyareti, bu ülkelerin de desteklediği bir çerçevede, Hamas'ın Gazze'deki kontrolünü sona erdirme fikrini içeriyor. Ancak bu durum, bölgede yeni çatışmalara zemin hazırlayabilecek bir gelişme olarak da değerlendiriliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, uzun yıllardır Filistin davasının en güçlü destekçilerinden biri olarak öne çıkıyor. Bu nedenle Kushner'ın Gazze planı, Ankara tarafından yakından takip ediliyor. Türk hükümeti, planın Filistinlilerin haklarını yeterince korumadığını ve Kudüs'ün statüsü konusunda endişeler taşıdığını dile getirmişti. Buna ek olarak, Türkiye'nin Doğu Akdeniz'deki enerji politikaları ve İsrail ile ilişkileri, Gazze'deki istikrarsızlıktan doğrudan etkilenebilir. Kısacası, Kushner'ın girişimi sonuç verse bile, Türkiye'nin bölgede söz sahibi olmaya devam edeceği kesindir.
