Teksas ve Meksika arasındaki canlı hayvan ticaretini felç eden kurtçuk (screwworm) krizi, sığır eti piyasalarında iki ülke arasında keskin bir ayrışmaya yol açtı. Meksika'da ABD'den gelen besilik hayvan akışının durmasıyla yerel besiciler kısa vadede avantaj elde ederken, Teksaslı besi çiftlikleri Dwight Eisenhower'ın başkanlık döneminden beri görülmemiş bir boşlukla karşı karşıya. Lubbock Feeders gibi köklü işletmelerin ağılları bomboş kalırken, Meksika'nın kuzey eyaletlerinde sığır eti fiyatları yüzde 30'a varan oranlarda geriledi. Uzmanlar, sınırın yeniden açılmasının aylar alabileceğini ve salgının kontrol altına alınması için lojistik ve maliyet engellerinin aşılması gerektiğini vurguluyor.
Kurtçuk İstilası ve Sınırın Kapanması
Yeni Dünya kurtçuğu (Cochliomyia hominivorax) olarak bilinen parazit, sıcakkanlı hayvanların açık yaralarına yumurta bırakarak ölümcül enfeksiyonlara yol açıyor. Panama'da uzun yıllardır kontrol altında tutulan bu zararlı, 2023 sonlarında Meksika'nın güney eyaletlerinde yeniden ortaya çıktı ve kısa sürede kuzeye yayıldı. ABD Tarım Bakanlığı (USDA), Kasım 2024'te Meksika'dan canlı hayvan ithalatını durdururken, Ocak 2025'te ise Teksas ve New Mexico'dan Meksika'ya ihracatı askıya aldı. Bu karar, her yıl yaklaşık 1 milyon baş besilik sığırın Meksika'ya sevk edildiği tarihi bir ticaret koridorunu kesti.
Lubbock Feeders'ın işletme müdürü Davey Hannon, 500 baş kapasiteli ağıllarının ilk kez bu kadar uzun süre boş kaldığını belirtiyor. “Babam bu işi 1950'lerde kurdu, o zamandan beri böyle bir şey görmedik,” diyor. Teksas'ın Lubbock ve Amarillo bölgelerinde yüzlerce besi çiftliği benzer durumda. Meksika pazarına bağımlı olan işletmeler, hayvanlarını iç piyasada daha düşük fiyata satmak zorunda kalıyor veya ellerinde tutarak ek maliyetlere katlanıyor.
Meksika'da Yerel Üreticiler Kazanıyor
Krizin diğer yüzü Meksika'da görülüyor. ABD'den besilik hayvan girişinin durması, yerel sığır fiyatlarını hızla aşağı çekti. Saltillo'da faaliyet gösteren besicilerden Alejandro Garza, “ABD hayvanı gelmeyince yerel arz talebi karşılamaya başladı, fiyatlar düştü. Ama bu geçici bir rahatlama,” diyor. Meksika'nın kuzeyindeki besiciler, kısa vadede daha ucuz hammaddeye erişirken, orta ve uzun vadede ABD'den gelen genetik materyalin (damızlık hayvanlar ve sperma) eksikliğinin verimliliği düşürebileceğinden endişeli. Meksika Sığır Eti Birliği'ne göre, ülkenin sığır eti üretiminin yüzde 20'si ABD kaynaklı besilik hayvanlara dayanıyor.
Kurtçuk krizi aynı zamanda lojistik bir sorunu da beraberinde getiriyor. Meksika Tarım Bakanlığı, sınırda steril sinek salımı ve karantina bölgeleri oluşturarak salgını kontrol altına almaya çalışıyor. Ancak USDA, en az 90 gün boyunca hiçbir yeni vaka görülmeden sınırın açılamayacağını duyurdu. Bu süre zarfında Teksaslı besicilerin milyonlarca dolarlık kaybı olacağı tahmin ediliyor.
Krizin bölgesel yayılımı da dikkat çekiyor. Guatemala ve Honduras gibi Orta Amerika ülkelerinde de kurtçuk vakaları rapor edilirken, Panama'daki başarılı eradikasyon programının bölge geneline yaygınlaştırılması gerektiği ifade ediliyor. Bu ülkelerdeki sığır yetiştiricileri de benzer bir ticaret kesintisinden endişeli.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, sığır eti üretiminde büyük oranda kendine yeterli olmakla birlikte, damızlık hayvan ve genetik materyal ithalatında ABD ve Avrupa'ya bağımlıdır. Küresel hayvan sağlığı krizleri, bu tedarik zincirlerini aniden kesintiye uğratabilir. Ayrıca Türkiye, Ortadoğu ve Kuzey Afrika'ya canlı hayvan ihracatı yapmaktadır; kurtçuk gibi salgın hastalıkların bu bölgelere sıçraması halinde ihracat pazarları daralabilir. Türkiye'nin hayvan sağlığı altyapısını güçlendirmesi ve alternatif tedarik kaynakları geliştirmesi, bu tür küresel şoklara karşı dayanıklılığını artıracaktır.
