Küresel piyasalar, haftanın en kritik verisi olan ABD tarım dışı istihdam raporunu beklerken, yatırımcılar Fed'in faiz indirim döngüsüne ilişkin sinyalleri ve emtia fiyatlarındaki dalgalanmaları yakından izliyor. Petrol fiyatları, OPEC+ arz politikaları ve Orta Doğu'daki gerilimlerle dalgalı seyrederken, altın güvenli liman talebiyle tarihi zirveye yakın seyrediyor. Çin'in büyüme hedefini koruması ve Avrupa Merkez Bankası'nın (ECB) faiz indirimi beklentileri, küresel ekonominin yönü açısından belirleyici olacak.
Arka Plan: Fed, İstihdam ve Enflasyon
ABD'de açıklanan son istihdam verileri, işgücü piyasasının beklenenden daha dirençli olduğunu gösterdi. Tarım dışı istihdam verisi, önceki aylara göre güçlü bir artış sergilerken, işsizlik oranı da tarihsel olarak düşük seviyelerde kaldı. Bu durum, Fed'in faiz indirimlerini erteleyebileceği yönündeki beklentileri güçlendirdi. Fed Başkanı Jerome Powell, enflasyonun %2 hedefine doğru ilerlediğine dair daha fazla kanıt görmek istediklerini yineleyerek, para politikasında aceleci olmayacaklarının sinyalini verdi. Piyasalar, Fed'in ilk faiz indirimini büyük olasılıkla yılın ikinci yarısında yapacağını fiyatlıyor. Enflasyon tarafında ise çekirdek göstergelerdeki yavaşlama dikkat çekiyor; ancak hizmet sektörü enflasyonundaki katılık, Fed'in rotasını değiştirmesini zorlaştırıyor.
Öte yandan, ECB'nin faiz indirimine haziran ayında başlayabileceği yönündeki beklentiler güçleniyor. Euro Bölgesi'nde enflasyonun hedefe yaklaşması ve ekonomik büyümenin zayıf seyretmesi, ECB'yi daha erken adım atmaya itebilir. ECB Başkanı Christine Lagarde, verilere bağlı hareket edeceklerini belirterek, indirim için kapıyı aralık bıraktı. Avrupa'da sanayi üretimi ve imalat PMI verileri, resesyon riskinin henüz tam olarak ortadan kalkmadığını gösteriyor.
Asya'da ise Çin, yıl için belirlediği büyüme hedefini korudu. Hükümet, gayrimenkul krizine ve zayıf tüketici talebine rağmen altyapı yatırımları ve ihracatla büyümeyi desteklemeyi planlıyor. Ancak deflasyonist baskılar ve genç işsizlik oranındaki artış, Pekin'in karşı karşıya olduğu zorlukları gözler önüne seriyor. Çin Merkez Bankası, ekonomiyi canlandırmak için likidite desteğini sürdürürken, yuan üzerindeki değer kaybı baskısını da yönetmeye çalışıyor.
Emtia Piyasaları ve Jeopolitik Riskler
Petrol fiyatları, OPEC+ ülkelerinin üretim kesintilerini uzatma kararı ve Orta Doğu'daki jeopolitik gerilimlerin etkisiyle dalgalı bir seyir izliyor. Brent petrol, varil başına 80 dolar civarında işlem görürken, arz endişeleri fiyatları yukarı yönlü destekliyor. OPEC+ tarafından yapılan son toplantıda, mevcut üretim politikasının bir sonraki toplantıya kadar korunmasına karar verildi. Suudi Arabistan, gönüllü ek kesintilerle piyasaya mesaj verirken, Rusya da üretim kısıtlamalarına bağlı kalacağını açıkladı. Ancak küresel talep endişeleri, özellikle Çin'den gelen zayıf ekonomik veriler, fiyat artışını sınırlıyor.
Altın, güvenli liman talebi ve merkez bankalarının alımlarıyla ons başına 2.300 doların üzerinde seyrediyor. Jeopolitik riskler ve faiz indirimi beklentileri, değerli metali destekleyen ana unsurlar arasında. Analistler, altının kısa vadede yükseliş potansiyelini koruduğunu, ancak Fed'in şahin mesajlarının kısa vadeli düzeltmelere yol açabileceğini belirtiyor. Bakır ve diğer sanayi metalleri ise Çin'in talebine ilişkin endişelerle baskı altında. Tarım emtialarında ise hava koşulları ve arz-talep dengesizlikleri fiyat oynaklığına neden oluyor.
Jeopolitik cephede, Rusya-Ukrayna savaşı ve Orta Doğu'daki çatışmalar, enerji arz güvenliği ve ticaret yolları üzerinde risk oluşturmaya devam ediyor. Kızıldeniz'deki saldırılar, küresel deniz taşımacılığını ve tedarik zincirlerini olumsuz etkiliyor. Bu durum, navlun maliyetlerini artırarak enflasyon üzerinde yukarı yönlü baskı yaratıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Küresel ekonomideki bu gelişmeler, Türkiye ekonomisi ve dış politikası açısından önemli sonuçlar doğuruyor. Fed'in faiz indirimini geciktirmesi, gelişmekte olan ülkelere yönelik sermaye akışını sınırlayarak Türkiye'nin dış finansman maliyetlerini artırabilir. Petrol fiyatlarındaki dalgalanmalar, enerji ithalatına bağımlı olan Türkiye'nin cari açığını ve enflasyonunu doğrudan etkiliyor. Öte yandan, Avrupa'daki toparlanma sinyalleri, Türkiye'nin en büyük ihracat pazarı olan AB'ye yönelik satışları destekleyebilir. Jeopolitik riskler ise Türkiye'nin enerji güvenliği ve bölgesel istikrar açısından dikkatle izlemesi gereken bir unsur olarak öne çıkıyor.
