Küresel piyasalar, haftanın ilk işlem gününe ABD'den gelecek kritik istihdam ve enflasyon verileri öncesinde temkinli ve karışık bir başlangıç yaptı. Geçtiğimiz hafta sonu İsviçre'nin ev sahipliğinde gerçekleşen ABD-İran görüşmelerinde diplomatik süreç devam ederken, zaman zaman yaşanan gerginliklere rağmen tarafların müzakere masasından kalkmaması, Orta Doğu'da kalıcı barışa yönelik iyimserliği besledi. Bu gelişme, başta altın olmak üzere güvenli liman varlıklarına talebi artırarak ons fiyatını yukarı taşıdı.
Gelişmenin Arka Planı
New York borsaları, geçen haftanın sonunda karışık bir kapanış yaparken, Dow Jones ve S&P 500 hafif yükselirken Nasdaq teknoloji hisselerindeki satış baskısıyla geriledi. Haftanın en önemli gündem maddesi, perşembe günü açıklanacak ABD Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) ve cuma günü yayımlanacak Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) verileri olacak. Bu veriler, ABD Merkez Bankası'nın (Fed) faiz politikasına yönelik ipuçları arayan yatırımcılar için kritik öneme sahip. ABD'de bugün konut sektörü verileri ve Fed Başkanı Jerome Powell'ın konuşması da takip edilecek. Avrupa tarafında da endeksler hafif negatif seyrediyor; Almanya DAX ve Fransa CAC 40 düşüşle açıldı. İngiltere FTSE 100 ise enerji hisselerindeki yükselişin desteğiyle sınırlı da olsa artıda. Asya piyasaları gece yarısı dar bantta dalgalandı; Çin ve Hong Kong borsaları yatay, Japonya Nikkei ise dolar/yen paritesindeki hareketlilikle düşüş eğiliminde.
İsviçre'nin Zürih kentinde hafta sonu yürütülen ABD-İran müzakereleri, iki ülke arasında yıllardır devam eden nükleer anlaşmazlığın çözümüne yönelik somut adımların atılabileceği beklentisini artırdı. Görüşmelerde tansiyon zaman zaman yükselse de, her iki tarafın da diyaloğu sürdürme kararlılığı Ortadoğu'da daha geniş çaplı bir çatışma riskini azalttı. Bu durum, yatırımcıları jeopolitik riskleri yeniden fiyatlamaya itti.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Barış umutlarına rağmen, piyasalar bir yandan da ABD'nin Çin'e yönelik ticaret politikalarındaki belirsizlikle boğuşuyor. Washington'ın Çin menşeli bazı ürünlere yeni gümrük tarifeleri uygulayacağı haberleri, ticaret savaşlarının yeniden alevlenebileceği endişesini canlı tutuyor. Çin'den gelen zayıf ekonomik veriler de küresel talep görünümünü olumsuz etkiliyor. Petrol fiyatlarında düşüş eğilimi gözlemlenirken, Brent petrol varil başına 77 dolar seviyesinde işlem görüyor. Orta Doğu'da olası bir barışın İran petrolünün küresel piyasalara daha fazla akmasını sağlayarak arz fazlası yaratabileceği düşüncesi fiyatları baskılıyor. Altın ise haftaya rekor kırarak başladı; ons altın 2.630 dolar sınırına dayandı. Hafta boyunca ABD verileriyle yön bulması beklenen dolar endeksi 103,50 civarında dengede. Türkiye piyasalarında ise BIST 100 endeksi haftaya pozitif bir başlangıç yaparken, dolar/TL kuru 27,80 bandında işlem görüyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Orta Doğu'da barışın kalıcı olması durumunda hem enerji tedarik güvenliği hem de bölgesel ticaret hacmi açısından önemli kazanımlar elde edebilir. İran ile sağlanacak bir anlaşma, doğalgaz ve petrol akışını düzenleyerek Türkiye'nin enerji faturasını hafifletebilir. Ayrıca Suriye ve Irak'ta istikrarın sağlanmasına katkı sunacak gelişmeler, Türk ihracatçıların bölgeye erişimini kolaylaştırabilir. ABD-İran görüşmelerinin olumlu seyretmesi, Türkiye'nin arabuluculuk rolünü güçlendirirken, dış politikada daha dengeli bir pozisyon almasına olanak tanıyabilir.
