Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği'nin (IATA) mayıs ayına ilişkin yayımladığı verilere göre, küresel hava kargo talebi geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 6 oranında arttı. Bu yükseliş, e-ticaret hacmindeki büyüme ve denizyolu taşımacılığındaki aksaklıkların etkisiyle gerçekleşti. Ancak Ortadoğu bölgesinde devam eden çatışmalar, özellikle İsrail-Hamas savaşı ve Kızıldeniz'deki güvenlik sorunları nedeniyle bölge taşıyıcıları yüzde 8,9 oranında daralma yaşadı. IATA Genel Müdürü Willie Walsh, yaptığı açıklamada, mayıs ayı performansının genel olarak olumlu olduğunu ancak jeopolitik gerilimlerin belirli bölgelerde ticaret akışını olumsuz etkilediğini belirtti.
Bölgesel performanslar ve Afrika’nın liderliği
Afrika, yüzde 13,3’lük artışla en güçlü bölgesel performansı kaydetti. Kıtadaki hava kargo hacminin artmasında, Asya ile ticaret bağlantılarının güçlenmesi ve tarım ürünleri ihracatındaki canlılık etkili oldu. Asya-Pasifik bölgesi yüzde 11,2 büyürken, Avrupa yüzde 3,2 ve Kuzey Amerika yüzde 1,2 artış gösterdi. Latin Amerika ise yüzde 6,8’lik bir yükseliş kaydetti.
Ortadoğu taşıyıcıları için mayıs ayı, bölgedeki savaş koşullarının yarattığı rota değişiklikleri ve güvenlik endişeleri nedeniyle zorlu geçti. Kızıldeniz'deki Husi saldırıları nedeniyle birçok kargo gemisi Afrika’nın güneyinden dolaşmak zorunda kalırken, hava kargo taşımacılığı da benzer şekilde alternatif rotalar kullanmak durumunda kaldı. Bu durum, maliyetleri artırırken talep üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturdu.
Küresel ticarete yansımalar ve jeopolitik riskler
IATA raporuna göre, küresel ticaret hacmi genel olarak toparlanma eğiliminde. Ancak jeopolitik riskler, tedarik zincirlerinde kırılganlığı sürdürüyor. Özellikle Ortadoğu’daki istikrarsızlık, sadece bölgeyi değil, Avrupa ve Asya arasındaki ticaret koridorlarını da tehdit ediyor. Hava kargo sektörü, denizyoluna kıyasla daha hızlı ama daha pahalı bir alternatif olarak öne çıkıyor. Analistler, küresel ticaretin dijitalleşmesi ve e-ticaretin büyümesiyle birlikte hava kargo talebinin önümüzdeki aylarda da artışını sürdüreceğini tahmin ediyor. Ancak bölgesel çatışmaların sürmesi halinde, özellikle Ortadoğu merkezli kargo operasyonlarının daralmaya devam edeceği belirtiliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, coğrafi konumu itibarıyla Avrupa, Asya ve Afrika arasında önemli bir aktarma merkezi konumunda. Küresel hava kargo talebindeki artış, Türk Hava Yolları Kargo gibi taşıyıcılar için yeni fırsatlar yaratabilir. Ancak Ortadoğu’daki daralma, özellikle bu bölgeye yapılan sevkiyatları etkileyebilir. Türkiye’nin alternatif güzergâhlar geliştirmesi ve lojistik altyapısını güçlendirmesi, bölgesel ticaretteki dalgalanmalara karşı dayanıklılığını artıracaktır. Ayrıca Afrika’daki güçlü talep, Türkiye’nin bu kıtayla ticari ilişkilerini derinleştirmesi açısından bir fırsat penceresi sunuyor.
