4 Temmuz 2026'da Amerika Birleşik Devletleri bağımsızlığının 250. yılını kutlarken, İran'ın başkenti Tahran'da Ali Hamaney için düzenlenen cenaze töreni, küresel düzenin ne kadar hızlı değiştiğinin bir işareti olarak yorumlanıyor. Washington'da 850 bin fişeğin patlatıldığı, askeri uçakların her saat başı gösteri yaptığı ve Başkan Donald Trump'ın 'tarihin en büyük havai fişek gösterisi' vaadiyle yaptığı konuşma, süper gücün gösterişine sahne olurken; İran'da milyonların sokaklara döküldüğü Hamaney'in cenazesi, bölgede bir dönemin kapandığını hissettirdi.
İki Zıt Kutup: Kutlama ve Yasın Buluşması
Mount Rushmore'da bayram havası yaşanırken, Tahran'da Hamaney'in ardından liderlik boşluğu oluştu. İran'ın dini lideri için düzenlenen tören, Şii coğrafyasında büyük yankı uyandırdı. Cenazeye katılan bazı yabancı devlet başkanları ve heyetler, İran ile ilişkilerin yönünü sorgularken; ABD'nin eş zamanlı yıldönümü kutlamaları, küresel kamuoyunun dikkatini dağıttı. Uzmanlar, bu kesişimin tesadüf olmadığını, dünya siyasetindeki kutuplaşmanın sembolik bir göstergesi olduğunu belirtiyor.
Bölgesel ve Küresel Yansımalar
Hamaney'in ölümü, İran'ın iç siyasetinde ve bölgesel nüfuz mücadelesinde yeni bir sayfa açabilir. İran'ın Suriye, Yemen, Irak ve Lübnan'daki vekalet savaşları, yeni liderlikle farklı evrelere girebilir. Öte yandan ABD'nin 250. yıl kutlamaları, ülkenin jeopolitik hedeflerini yeniden gündeme getirdi: Başkan Trump'ın konuşması, 'Amerika'yı yeniden büyük yapma' vaadini yinelerken, Asya ve Orta Doğu'da askeri varlığın artırılması sinyalleri verdi. Petrol piyasaları ve enerji fiyatları, bu iki gelişmeye paralel olarak dalgalandı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, hem ABD ile ittifakını hem de İran ile sınır komşuluğunu dengelemek zorunda. Hamaney sonrası İran'da belirsizlik, Türkiye'nin Suriye ve Irak'taki güvenlik operasyonlarını etkileyebilir. ABD'nin yeni dönemde bölgede daha baskın bir rol üstlenmesi, Ankara'nın hem Doğu Akdeniz'de hem de Kafkasya'da manevra alanını daraltabilir. Türkiye açısından, bu iki olayın eşzamanlılığı, küresel güç geçişlerinin hızlandığına işaret ediyor ve dış politikada çok boyutlu, esnek bir strateji ihtiyacını vurguluyor.
