Avrupa Merkez Bankası (ECB) ve Avrupa Sistematik Risk Kurulu (ESRB), yapay zeka destekli siber saldırıların küresel bankacılık sistemi için giderek artan bir tehdit oluşturduğu uyarısında bulundu. İki kurumun ortak yayımladığı raporda, finansal kuruluşların bilgi teknolojileri altyapısındaki zayıflıkların, ileri düzey yapay zeka modelleri tarafından “dakikalar veya saatler içinde” keşfedilip kullanılabileceği belirtildi. Uyarı, yapay zekanın finans sektöründe hem fırsat hem de risk oluşturduğu bir dönemde geldi.
Yapay zekanın finansal istikrar üzerindeki etkileri
ECB Başkan Yardımcısı Luis de Guindos ve ESRB Başkanı Christine Lagarde imzasını taşıyan raporda, yapay zeka teknolojilerinin hızla gelişmesinin finansal istikrar açısından yeni kırılganlıklar yarattığı vurgulandı. Özellikle büyük dil modelleri ve üretken yapay zeka sistemlerinin, bankaların güvenlik açıklarını otomatik olarak tarayıp sömürebileceği ifade edildi. Raporda, “Geleneksel siber saldırılar haftalar veya aylar sürebilirken, yapay zeka destekli saldırılar çok daha kısa sürede gerçekleşebilir. Bu, düzenleyicilerin müdahale süresini neredeyse sıfırlamaktadır” denildi.
Raporda ayrıca, yapay zekanın bankacılık sektöründe dolandırıcılık tespiti, risk yönetimi ve müşteri hizmetleri gibi alanlarda sağladığı faydalara da dikkat çekildi. Ancak bu teknolojilerin aynı zamanda piyasa manipülasyonu, algoritmik ticaret hataları ve veri gizliliği ihlalleri gibi riskleri de beraberinde getirdiği belirtildi. ECB, bankaların yapay zeka sistemlerini denetlemek için daha sağlam çerçeveler geliştirmeleri gerektiğini kaydetti.
Küresel boyut ve uluslararası iş birliği çağrısı
ECB ve ESRB, yapay zeka kaynaklı siber tehditlerin sadece Avrupa’yı değil, tüm küresel finans sistemini tehdit ettiğini vurguladı. Raporda, uluslararası iş birliğinin artırılması ve ortak siber güvenlik standartları oluşturulması çağrısı yapıldı. Özellikle gelişmekte olan ülkelerdeki bankaların siber savunma kapasitelerinin sınırlı olduğuna dikkat çekilirken, bu ülkelerin yapay zeka saldırılarına karşı daha kırılgan olduğu ifade edildi. Raporda ayrıca, finansal kuruluşların yapay zeka modellerinin şeffaflığını ve hesap verebilirliğini artıracak düzenlemeler yapması gerektiği belirtildi.
Öte yandan, Uluslararası Para Fonu (IMF) ve Dünya Bankası da benzer uyarılarda bulunarak, yapay zeka çağında finansal istikrarın korunması için küresel bir koordinasyon mekanizmasının gerekliliğine işaret etti. ECB yetkilileri, önümüzdeki aylarda bankalara yönelik yapay zeka stres testlerinin devreye alınacağını ve bu testlerin siber saldırı senaryolarını da kapsayacağını açıkladı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, gelişmekte olan bir finans merkezi olarak yapay zeka kaynaklı siber tehditlere karşı hassas konumda. Bankacılık sektörünün dijital dönüşümü hızla devam ederken, siber güvenlik altyapısının bu yeni tehditlere uyum sağlaması kritik. Türkiye’nin ECB ve ESRB gibi kurumlarla iş birliği içinde olması, ulusal düzenlemelerini uluslararası standartlarla uyumlu hale getirmesi ve yapay zeka destekli siber savunma sistemlerine yatırım yapması gerekiyor. Aksi takdirde, küresel finans sistemindeki kırılganlıkların Türkiye’ye sıçrama riski bulunuyor.
