Avrupa Birliği Komiseri Andrius Kubilius, blocun savunma bütçesinin korunması için üye ülkelere çağrıda bulundu. Kubilius'un bu çağrısı, AB liderlerinin gelecek hafta yapacağı zirve öncesinde geldi. Ülkeler, Komisyon'un bir sonraki uzun vadeli bütçe için önerdiği 2 trilyon euroluk paketten kesinti yapmak istiyor. Kesintilerin rekabetçilik, savunma ve dış yardım alanlarını etkilemesi bekleniyor.
Bütçe müzakerelerinde savunma önceliği
AB'nin 2028-2034 dönemini kapsayan çok yıllı mali çerçeve (MFF) önerisi, toplamda 2 trilyon euroyu aşan bir kaynak ayırıyor. Ancak üye ülkeler, artan enflasyon ve iç baskılar nedeniyle bu pakette tasarruf arayışında. Kubilius, savunma harcamalarının Avrupa'nın güvenliği için hayati olduğunu vurgulayarak, yapılacak kesintilerin AB'nin savunma kapasitesini zayıflatacağı uyarısında bulundu.
Komisyon'un önerisi, savunma sanayii yatırımları, ortak askeri projeler ve sınır güvenliği için ayrılan fonları içeriyor. Ayrıca rekabetçilik ve yeşil dönüşüm gibi alanlara da kaynak aktarılması planlanıyor. Ancak bazı ülkeler, bütçenin şişirildiğini ve daha fazla tasarruf edilmesi gerektiğini savunuyor.
Liderler zirvesi ve bütçe pazarlıkları
AB liderleri, 27-28 Haziran'da Brüksel'de bir araya gelerek bütçe konusunu ele alacak. Zirvede, üye ülkelerin bütçe önerisine ilişkin pozisyonları netleşecek. Kubilius'un çağrısı, savunma yanlısı ülkelerin elini güçlendirmeyi amaçlıyor.
Diplomatik kaynaklara göre, Almanya ve Fransa gibi büyük ülkeler savunma bütçesinin korunmasından yana. Ancak net katkı sağlayıcı ülkeler, bütçenin genel büyüklüğünün azaltılmasını istiyor. Komisyon yetkilileri, savunma dışındaki alanlarda da verimlilik artışı sağlanabileceğini belirtiyor.
Bütçe müzakereleri, AB'nin Ukrayna'ya verdiği destek ve NATO ile işbirliği açısından da kritik. Savunma bütçesindeki olası bir kesinti, AB'nin küresel güvenlik aktörü olma hedefini zayıflatabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
AB'nin savunma bütçesi, Türkiye'yi doğrudan ilgilendiren bir konu. Türkiye, NATO üyesi olarak Avrupa güvenliğinin ayrılmaz parçası. AB'nin savunma yatırımlarını artırması, Türkiye'nin savunma sanayii işbirlikleri ve ortak projeler için fırsat yaratabilir. Ancak AB'nin savunma fonlarından Türkiye'nin ne ölçüde yararlanacağı belirsiz. Ayrıca bütçe kesintileri, AB'nin dış yardım fonlarını da etkileyebilir; bu da Türkiye'ye yönelik mali yardımları dolaylı olarak etkileyebilir. Türkiye, AB ile savunma ve güvenlik diyaloğunu güçlendirerek bu süreçte aktif rol almalı.
