Küba'nın ulusal elektrik şebekesi, 14 Temmuz Salı günü bir kez daha çöktü. Devlet medyasının bildirdiğine göre bu, dokuz gün içinde adada yaşanan üçüncü büyük elektrik kesintisi. Havana merkezli yetkililer, arızanın nedenine ilişkin henüz resmi bir açıklama yapmazken, onarım çalışmalarının sürdüğü ifade ediliyor. Ülke genelinde milyonlarca kişiyi etkileyen kesinti, soğutma ve temel hizmetlerin aksamasına yol açarak halk arasında endişeye neden oldu.
Krizin arka planı: Eskiyen altyapı ve yakıt sıkıntısı
Küba'nın elektrik şebekesi, yıllardır süren yatırım eksikliği ve bakımsız termik santraller nedeniyle kırılgan bir yapıya sahip. Ülkenin en büyük enerji tedarikçisi Union Eléctrica, temmuz ayı başında termik santrallerdeki arızalar ve yakıt yetersizliği nedeniyle enerji üretiminde ciddi düşüşler yaşandığını duyurmuştu. Enerji Bakanı Liván Arronte Cruz, halkı günlük iki ila dört saatlik planlı kesintilere hazırlıklı olmaya çağırmış, ancak son çöküşler bu planlı kesintilerin ötesinde bir krize işaret ediyor.
Uzmanlar, Küba'nın enerji altyapısının %60'ının 30 yıldan eski olduğunu ve acil modernizasyona ihtiyaç duyduğunu belirtiyor. Ülke, 2021'de de benzer bir enerji krizi yaşamış, o dönemde Havana'da günlük 10-12 saate varan kesintiler uygulanmıştı. ABD ambargosu nedeniyle yedek parça ve ekipman temininde zorluk çeken Küba, özellikle son yıllarda Venezuela'dan gelen petrol sevkiyatlarındaki azalmayla birlikte enerji sorununu daha derinden hissetmeye başladı.
Küba'nın enerji krizi bölgesel etkiler yaratıyor
Küba'daki elektrik kesintileri, yalnızca iç dinamiklerle sınırlı kalmıyor; Karayipler ve Latin Amerika'da enerji politikalarına dair tartışmaları da alevlendiriyor. Brezilya ve Meksika gibi ülkeler, Küba'nın durumunu kendi enerji altyapı yatırımları açısından bir uyarı olarak görüyor. Öte yandan, Küba'nın turizm sektörü, kesintilerin devam etmesi halinde ciddi kayıplar yaşayabilir. Ada ayrıca, Rusya'dan enerji yardımı alma çabalarını sürdürürken, Çin'le de yenilenebilir enerji iş birliği anlaşmaları imzalamış durumda. Ancak mevcut kriz, uluslararası toplumun Küba'ya yönelik teknik ve mali desteğini artırması gerektiğini bir kez daha gündeme getirdi.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Küba'daki elektrik krizi, Türkiye için doğrudan bir etki yaratmasa da, enerji altyapısına yeterli yatırım yapılmaması durumunda benzer sorunların her ülkede yaşanabileceğini göstermesi açısından uyarıcıdır. Türkiye'nin enerji arz güvenliği stratejileri, çeşitlendirme ve yenilenebilir enerjiye geçiş üzerine kurulu olup, Küba örneği bu politikaların önemini vurgulamaktadır. Ayrıca, Türkiye'nin Latin Amerika'da artan diplomatik ve ticari ilişkileri bağlamında, Küba gibi krizdeki ülkelere teknik yardım ve enerji iş birliği fırsatları sunması, bölgedeki etkisini artırabilir.
