Kremlin, NATO'nun 7 Temmuz Salı günü Türkiye'de başlayacak zirvesini yakından takip edeceklerini açıkladı. Rusya Devlet Başkanlığı Sözcüsü Dmitriy Peskov, Moskova'da düzenlediği basın toplantısında, zirve öncesinde Rusya hakkında 'bir dizi çatışmacı açıklama' yapıldığını vurguladı. Peskov, 'Bu açıklamaları not ediyoruz ve elbette NATO zirvesinin sonuçlarını da yakından takip edeceğiz' ifadelerini kullandı. Rus yetkili, ittifakın genişleme ve askeri faaliyetlerine ilişkin endişelerini yineleyerek, Moskova'nın güvenlik garantileri beklentisini hatırlattı.
Zirve Öncesi Söylemler ve Rusya'nın Tepkisi
NATO'nun en büyük güvenlik toplantılarından biri olan bu yılki zirve, ittifakın Rusya'ya yönelik stratejisini yeniden şekillendirmesi açısından kritik bir öneme sahip. Zirvede, 2014'te Kırım'ın ilhakından bu yana artan gerilimin ardından Rusya ile ilişkilerin geleceği, savunma harcamalarının artırılması ve Doğu Avrupa'daki askeri varlığın güçlendirilmesi gibi konuların ele alınması bekleniyor. Peskov, Batılı ülkelerin Rusya karşıtı retoriğinin son haftalarda tırmandığını belirterek, 'Ne yazık ki, NATO üyesi ülkelerden gelen açıklamalar her geçen gün daha saldırgan bir hal alıyor' dedi. Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov da geçtiğimiz günlerde yaptığı açıklamada, NATO'nun Rus sınırlarına yaklaşmasını 'kabul edilemez' olarak nitelendirmiş ve ittifakı 'çatışmacı bir blok' olarak tanımlamıştı.
Bölgesel ve Küresel Boyut: NATO-Rusya Gerilimi
NATO-Rusya ilişkileri, Soğuk Savaş'ın bitiminden bu yana en düşük seviyesinde seyrediyor. İttifak, Rusya'nın Ukrayna'ya müdahalesi, Kırım'ı ilhakı ve doğu Ukrayna'daki ayrılıkçıları desteklemesi nedeniyle 2014 yılında Rusya ile tüm pratik işbirliğini askıya almıştı. Buna karşın, diyalog kanalları tamamen kapanmış değil; zaman zaman üst düzey toplantılar gerçekleştiriliyor. Uzmanlar, bu zirvede alınacak kararların, özellikle de savunma harcamalarının artırılması ve Doğu Avrupa'ya daha fazla asker konuşlandırılması gibi konuların, Rusya tarafından tehdit olarak algılanacağını ve gerilimi daha da tırmandırabileceğini belirtiyor. Öte yandan, bazı NATO üyeleri, özellikle Fransa ve Almanya, Rusya ile diyaloğun yeniden başlatılmasından yana bir tutum sergiliyor. Bu nedenle zirvede, hem caydırıcılığı artırma hem de diplomasiye şans verme arasında bir denge kurulmaya çalışılacak.
Türkiye Açısından Değerlendirme
NATO zirvesine ev sahipliği yapmak, Türkiye'nin ittifak içindeki stratejik önemini bir kez daha ortaya koyuyor. Türkiye, Rusya ile hem enerji (TürkAkım) hem de savunma (S-400) alanlarında işbirliğini sürdürürken, NATO'nun Doğu Kanadı'nın güvenliğinde de kilit rol oynuyor. Bu zirvede Türkiye'nin, Rusya ile NATO arasında bir köprü veya arabulucu olma potansiyeli tartışılabilir. Ancak S-400 krizi ve Doğu Akdeniz'deki gerilimler, Türkiye'nin ittifak içindeki konumunu zaman zaman zorlasa da, coğrafi konumu ve askeri kapasitesiyle NATO'nun vazgeçilmez üyelerinden biri olduğu açık. Zirve sonuçlarının, Türkiye'nin Rusya'ya yönelik politikasına ve ulusal güvenlik stratejisine etkisi yakından takip edilecek.
