Rusya, İngiltere'nin Ukrayna'ya SCALP uzun menzilli seyir füzelerinde kullanılan İngiliz yapımı bileşenlere ilişkin gizli bilgileri paylaşma kararını sert bir dille kınadı. Kremlin Sözcüsü Dmitry Peskov, 24 Ağustos'ta yaptığı açıklamada, bu adımın 'ateşe körükle gitmek' anlamına geldiğini ve Moskova'nın bu durumu 'son derece olumsuz' değerlendirdiğini söyledi. Peskov'un açıklamaları, Ukrayna'nın Rus işgaline karşı yürüttüğü savunma savaşında Batı'nın askeri desteğini artırdığı bir dönemde geldi. İngiltere Savunma Bakanlığı'nın, Ukrayna'ya SCALP füzelerinin üretiminde kullanılan bileşenlerin teknik özelliklerini ve tedarik zinciri bilgilerini aktardığı bildirildi. Bu bilgilerin, Ukrayna'nın kendi füze sistemlerini geliştirmesine veya mevcut füzelerin bakım ve onarımını yapmasına olanak sağlayabileceği belirtiliyor. Kremlin'in bu tepkisi, Batı'nın Ukrayna'ya askeri yardımlarını artırdığı bir süreçte Rusya'nın kırmızı çizgilerini hatırlatma çabası olarak yorumlanıyor.
Gelişmenin arka planı
İngiltere, Ukrayna'ya Şubat 2022'de başlayan Rus işgalinin ardından en güçlü askeri destekçilerinden biri oldu. Londra, Ukrayna'ya 2023 yılında SCALP-EG (Storm Shadow) seyir füzelerini tedarik etmişti. Bu füzeler, Fransa ile ortak üretilen ve 250 kilometreye kadar menzile sahip, hassas vuruş kabiliyetine sahip silahlar olarak biliniyor. İngiltere'nin, bu füzelerde kullanılan bileşenlerin üretim bilgilerini Ukrayna ile paylaşması, Kiev'in kendi füze üretim kapasitesini artırma veya mevcut stoklarını daha etkin kullanma amacı taşıyor olabilir. Ukrayna Savunma Bakanlığı, geçtiğimiz haftalarda yerli füze üretimini artırma planlarını açıklamıştı. İngiltere'nin bu adımı, aynı zamanda Rusya'ya karşı kolektif Batı cephesinin bir parçası olarak görülüyor. Ancak Moskova, Batı'nın Ukrayna'ya sağladığı her türlü askeri yardımın çatışmayı uzatacağını ve Rusya'nın hedeflerine ulaşmasını engelleyemeyeceğini savunuyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Bu gelişme, Rusya ile Batı arasındaki gerilimi bir kez daha tırmandırıyor. Kremlin'in bu sert tepkisi, özellikle NATO ülkelerinin Ukrayna'ya sağladığı silahların kapsamının genişletilmesi konusundaki endişeleri yansıtıyor. Rusya, daha önce de Ukrayna'ya uzun menzilli silah tedarikinin 'kırmızı çizgi' olarak değerlendirdiğini ve bu tür adımların doğrudan çatışmaya yol açabileceğini belirtmişti. İngiltere'nin bu hamlesi, Batı'nın Ukrayna'ya verdiği desteğin sadece silah tedarikiyle sınırlı kalmayıp, teknoloji transferini de kapsadığını gösteriyor. Bu durum, savaşın seyrini değiştirebilecek potansiyele sahip. Ukrayna'nın füze üretim kapasitesini artırması, Rusya'nın arka bölgelerine yönelik saldırılarını artırabilir ve Rusya'nın lojistik hatlarını tehdit edebilir. Öte yandan, Rusya'nın bu bilgi paylaşımına misilleme olarak Batı ülkelerine yönelik siber saldırılar veya başka alanlarda misilleme yapması beklenebilir. Uzmanlar, bu adımın Avrupa'daki güvenlik mimarisini daha da karmaşık hale getirebileceğini ve NATO-Rusya ilişkilerinde yeni bir kriz yaratabileceğini vurguluyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Rusya ve Ukrayna arasındaki savaşta dengeli bir politika izlemeye çalışıyor. Kiev'e insansız hava aracı desteği sağlarken, Moskova ile de enerji ve savunma alanında iş birliğini sürdürüyor. İngiltere'nin Ukrayna'ya füze teknolojisi transferi, Karadeniz'deki güvenlik dengelerini de etkileyebilir. Türkiye, Montrö Boğazlar Sözleşmesi çerçevesinde Karadeniz'deki askeri hareketliliği yakından izliyor. Bu gelişme, savaşın uzamasına ve tırmanmasına yol açabilir; bu da Türkiye'nin enerji güvenliği ve bölgesel istikrar açısından endişelerini artırabilir. Türkiye, taraflar arasında arabuluculuk rolünü sürdürürken, bu tür adımların diplomasi şansını azaltabileceğini düşünüyor.
