Birleşik Krallık'ta monarşi kurumuna olan destek, Kral Charles'ın tahta çıkışının ardından tarihin en düşük seviyesine geriledi. Yeni yayımlanan bir kamuoyu araştırmasına göre, monarşiye verilen destek 2013 yılına kıyasla 41 puanlık bir düşüşle yüzde 45'e indi. Özellikle 18-24 yaş arası gençler arasında monarşiye destek yalnızca yüzde 29'da kalırken, bu oran 55 yaş üstünde yüzde 59'a çıkıyor. Bu durum, Kraliyet ailesinin geleceği konusunda ciddi soru işaretleri yaratıyor.
Gelişmenin arka planı
YouGov tarafından yapılan ve 4.000'den fazla kişinin katıldığı ankette, Kral Charles'ın kişisel popülaritesi de eriyor. Kral'a olumlu bakanların oranı bir önceki yıla göre 15 puan azalarak yüzde 42'ye düştü. Ankete katılanların yüzde 42'si monarşinin devam etmesini isterken, yüzde 26'sı kaldırılması gerektiğini düşünüyor. Gençler arasında bu oran çarpıcı: 18-24 yaş grubunda yüzde 31 monarşi yanlısı, yüzde 38 ise karşıtı. 2013'te gençlerde destek yüzde 59 iken, bugün bu oran yarıya düşmüş durumda.
Kraliçe II. Elizabeth'in 2022'deki vefatı, monarşiye kısa süreli bir sempati dalgası getirse de, Kral Charles'ın taç giyme törenindeki maliyet tartışmaları ve aile içi anlaşmazlıklar (Prens Harry ve Meghan Markle'ın Kraliyet'ten ayrılması gibi) kurumun imajını zedeledi. Ayrıca, Kraliyet ailesinin sömürge geçmişi ve kölelikle bağlantıları da genç ve liberal seçmenler nezdinde bir kırılma yaratıyor.
Bölgesel veya küresel boyut
Monarşinin düşüşü yalnızca İngiltere'ye özgü değil. Danimarka, İsveç, Norveç gibi diğer Avrupa monarşilerinde de benzer eğilimler gözleniyor. Ancak İngiliz monarşisi, sembolik ve kültürel etkisiyle küresel çapta bir marka niteliği taşıyor. Kraliyet ailesinin düşen popülaritesi, İngiltere'nin yumuşak gücünü ve turizm gelirlerini de etkileyebilir. Özellikle İngiliz Milletler Topluluğu ülkelerinde (Kanada, Avustralya, Yeni Zelanda gibi) monarşi karşıtı hareketler güçleniyor. Bu ülkelerden bazıları, Kral Charles'ın taç giyme törenine katılımın ardından cumhuriyete geçiş tartışmalarını yeniden başlattı. Küresel çapta monarşinin geleceği, demokratik meşruiyet ve modernleşme sınavıyla karşı karşıya.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye için İngiliz monarşisindeki bu popülarite kaybı doğrudan bir etki yaratmasa da, dolaylı sonuçları izlenmeye değer. İngiltere, Türkiye'nin önemli ticaret ortaklarından biridir ve monarşinin zayıflaması ülkenin siyasi istikrar algısını etkileyebilir. Ayrıca, İngiltere'nin yumuşak gücündeki erime, Türkiye'nin Doğu Akdeniz, Kıbrıs ve diğer bölgesel konulardaki diplomatik dengeleri üzerinde bir etki yaratabilir. Ancak Türkiye'nin kendi cumhuriyet rejimi göz önüne alındığında, bu gelişme monarşi karşıtlığının küresel bir eğilim olduğu yönünde bir veri olarak değerlendirilebilir.
